چالش تابآوری در نسل جدید دانشآموزان؛ ضرورت بازنگری در روشهای آموزشی و پرورشمحور, وزیر آموزش و پرورش علیرضا کاظمی در جلسهای تحت عنوان نظام مراقبت از دانشآموزان در برابر آسیبهای اجتماعی، خودکشی را به عنوان جدیترین آسیب اجتماعی میان دانشآموزان معرفی کرد و بر کاهش چشمگیر تابآوری در نسل حاضر تأکید داشت.
ایشان با اشاره به حساسیت بالا در این قشر، هشدار داد که حتی یک انتقاد ساده نیز میتواند باعث رها کردن مدرسه توسط دانشآموز شود و بر لزوم افزایش صبر و تحمل کادر آموزشی و جلوگیری از رفتارهای تند تأکید کرد. تحلیل تخصصی تابآوری تنها عامل نیست، اما نقشی محوری دارد مهدی حکمآبادی، دکتری روانشناسی تربیتی، در گفتگو با تسنیم نظر متفاوتی ارائه داد.
قهر از مدرسه یا خودکشی محسوب نمیشود. وی بر نقش کلیدی رفتار مدیران، معاونان و معلمان در شکلگیری یا تضعیف تابآوری دانشآموزان صحه گذاشت.
ریشههای عمیق کاهش تابآوری از خانواده تا محیط مدرسه حکمآبادی دلایل کاهش تابآوری را سهگانه دانست مسایل اقتصادی و اختلافات خانوادگی، رفتارهای نامناسب معلمان در مدارس و ضعف سیستمهای حمایتی.
تحملش از حد میرود و واکنشهای پرخاشگرانه یا خشونتآمیز نشان میدهد.
ضرورت پژوهشهای علمی و برنامهریزی مبتنی بر شواهد این روانشناس تبریتی بر نبود آمار دقیق و پژوهشهای جامع در جامعه ۱۶ میلیونی دانشآموزی ایران تأکید کرد و خواستار سرمایهگذاری وزارت آموزش و پرورش در پژوهشهای علمی شد. پرسشهای اصلی عبارتند از آیا تابآوری واقعاً کاهش یافته؟ این کاهش در مقایسه با نسلهای پیشین چقدر است؟ و عوامل موثر چیست؟ نتایج این مطالعات باید مبنای برنامهریزی عملی برای تقویت تابآوری باشد.
راهکارهای عملی آموزش مهارتهای زندگی و تقویت سیستم مشاوره حکمآبادی پیشنهاد کرد که به جای مقصر دانستن دانشآموز، ریشهیابی عمیق و برنامهریزی نظاممند انجام شود. اولویتها عبارتند از آموزش مهارتهای حل مسئله، خودآگاهی و مدیریت استرس توسط مشاوران و مددکاران؛ تقویت اعتماد به نفس و عزت نفس؛ و تغییر نگاه معلمان به عنوان شناسا و ارجاعدهنده مشکلات به تیمهای حمایتی.
وی با تاسف به رها شدن حوزه پرورشی در مدارس اشاره کرد و پرسشنامههای ارزیابی تابآوری را ابزاری موثر برای شناخت مشکلات دانست. هشدار نسبت به پیامدهای آینده در صورت بیاعتنایی این متخصص در پایان تأکید کرد که اگر برنامهریزی دقیق و جدی از سوی آموزش و پرورش برای افزایش تابآوری، مدیریت استرس و حل مسئله انجام نشود، کاهش تابآوری میتواند در آینده به نافرمانیهای اجتماعی وسیعتر منجر شود.
بررسی جدی این موضوع توسط پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و نهادهای مرتبط، ضرورت زماندار است.
