اموزش

نخستین عکس ثبت‌شده از دو سیاه‌چاله چرخان به دور یکدیگر؛ کشف تاریخی در کوازار اوجی‌۲۸۷

سیاه‌چاله‌های فعال در هنگام بلعیدن مواد اطراف خود، جریانی از ذرات پرانرژی را به شکل جت‌های قدرتمند به فضا پرتاب می‌کنند. محققان با بهره‌گیری از داده‌های تازه، برای نخستین بار توانسته‌اند امضای دو جت ذره‌ای را از کوازار اوجی‌۲۸۷ شناسایی کنند؛ کشفی که وجود دو سیاه‌چاله فعال در حال گردش به‌دور یکدیگر را تأیید می‌کند.

تصویر مستقیم از سیستم دوگانه سیاه‌چاله

ماری والتونن، نویسنده اصلی پژوهش از دانشگاه تورکو در فنلاند، در بیانیه‌ای رسمی بیان کرد: «برای اولین بار، ما موفق شدیم تصویری از دو سیاه‌چاله در حال چرخش به دور یکدیگر به دست آوریم. در این عکس، سیاه‌چاله‌ها با جت‌های ذره‌ای شدیدی که از خود ساطع می‌شوند، شناسایی می‌گردند. خودِ سیاه‌چاله‌ها کاملاً تاریک هستند، اما می‌توان آن‌ها را از طریق این جت‌های ذره‌ای یا گاز درخشانِ محوطه‌شان تشخیص داد.»

الگوی ۱۲ ساله درخشندگی؛ کلید کشف

کوازار اوجی‌۲۸۷ از سال‌ها پیش به دلیل ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد خود مورد توجه قرار گرفته است. مشاهدات نوری ثبت‌شده در طول ۱۳۶ سال نشان می‌دهد که درخشندگی این جرم آسمانی هر ۱۲ سال یک بار دگرگون می‌شود. این الگو سرنخ مهمی برای وجود دومین سیاه‌چاله بود که در یک مدار ۱۲ ساله به دور همتای بزرگ‌تر خود می‌چرخد.

ابعاد شگفت‌انگیز زوج سیاه‌چاله

پژوهش ابعاد چشمگیر این زوج را نیز آشکار می‌سازد. سیاه‌چاله بزرگ‌تر جرمی معادل ۱۸ میلیارد برابر جرم خورشید دارد، در حالی که همدم کوچک‌تر نزدیک به ۱۵۰ میلیون برابر خورشید سنگین‌تر است. فوران نوری عظیمی که در سال ۲۰۲۱ رصد شد، کاملاً با این مدل دوگانه هم‌خوانی دارد و نظریه وجود دو سیاه‌چاله فعال را تقویت می‌کند.

[elementor-template id="5421"]

نقش ماهواره رادیوآسترون در افزایش وضوح

والتونن افزود: «عکس دو سیاه‌چاله با بهره‌گیری از یک سیستم رادیوتلسکوپ گرفته شده که شامل ماهواره رادیوآسترون می‌بود. این ماهواره نزدیک به ده سال پیش، در زمان تصویربرداری از اوجی‌۲۸۷، فعال بود. فاصله زیاد ماهواره از زمین باعث شد تا وضوح عکس به‌شکل چشمگیری افزایش یابد؛ به‌گونه‌ای که کیفیت آن بسیار بالاتر از تلسکوپ‌های زمینی معمول بود. در سال‌های اخیر، ما تنها قادر به استفاده از تلسکوپ‌های زمینی بوده‌ایم و وضوح تصاویر به خوبی قبل نیست.»

نتایج این پژوهش در نشریه The Astrophysical Journal منتشر شده است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا