خونریزی چشم علل، علائم، انواع و روشهای درمان و پیشگیری کامل, خونریزی چشم به معنای پارگی رگهای خونی در بافتهای سطحی یا عمیق چشم است که میتواند به صورت لکههای قرمز، خونی شدن کامل سفیدی چشم یا تجمع خون در حفرههای داخلی بروز یابد. این عارضه اگرچه اغلب بیخطر و خودبهخودی بهبود مییابد، اما در برخی موارد نشاندهنده بیماریهای سیستمی یا صدمات جدی است که نیازمند مداخله پزشکی فوری میباشد.
انواع خونریزی چشم و تفاوتهای آنها پزشکان خونریزیهای چشمی را بر اساس مکان وقوع به سه دسته اصلی تقسیم میکنند که هر کدام علائم و پیامدهای خاص خود را دارند ۱.
این نوع معمولاً بدون درد است، بینایی را تحت تأثیر قرار نمیدهد و به نظر وحشتناک میرسد اما در عرض یک تا دو هفته به طور خودکار جذب میشود. عوامل رایج شامل سرفه شدید، عطسه، استفراغ، زور کردن، مالش چشم و مصرف داروهای رقیقکننده خون میباشد. ۲. هایفما تجمع خون در حفره پیشین چشم، بین قرنیه و عنبیه (مردمک) نامیده میشود. هایفما معمولاً ناشی از صدمه تندی به چشم، جراحیهای چشمی، رگهای خونی غیرطبیعی یا اختلالات انعقاد است.
این حالت با درد، کدری بینا، حساسیت به نور و گاهی کاهش دید همراه است و یک اورژانس پزشکی محسوب میشود چون میتواند فشار درون چشمی را بالا ببرد و گلوکوم ثانویه ایجاد کند. ۳.
علائم شامل دیدن شناورها، جرقههای نور (فتوپسی)، تیره شدن ناگهانی بینا یا کورتی بخشهای میدان دید میباشد. دلایل اصلی عبارتند از دیابت (رتینوپاتی دیابتی)، انسداد ورید شبکیه، دژنراسیون ماکولا، جداشدگی شبکیه، فشار خون بالا و تصلب شرایین. این موارد مستلزم تشخیص و درمان فوری توسط متخصص شبکیه هستند.
علائم هشداردار که نیازمند مراجعه فوری به پزشک هستند درد چشم متوسط تا شدید کاهش ناگهانی یا تیره شدن بینا دیدن جرقههای نور یا شناورهای زیاد حساسیت به نور (فوتوفوبی) تورم پفونی یا قرمزی چشمانی خونریزی پس از صدمه یا ضربه به چشم خونریزی مکرر یا دوطرفه سوابق بیماریهای سیستمی (دیابت، فشار خون، بیماریهای خونی) علل و عوامل ریسک خونریزی چشم عوامل مکانیکی و رفتاری صدمه فیزیکی، جراحیهای چشمی (مانند آب مروارید، لیزیک، بلفاروپلاستی)، مالش شدید چشم، استفاده نادرست از لنزهای تماسی و فشار ناگهانی ناشی از سرفه، عطسه یا بلند کردن اجسام سنگین.
داروها و مکملها مصرف داروهای ضدخی (وارفارین، هپارین، دابیگاتران، ریواروکسابان)، آنتیالتهابیهای غیراستروئیدی (آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن) و مکملهایی مانند ویتامین E، گل مغربی و اسپرینهای کمدوز میتواند احتمال پارگی رگهای خونی چشم را افزایش دهد.
بیماریهای سیستمی و عینی دیابت، فشار خون کنترل نشده، آنوریسم، آمیلوئیدوز، مولتیپل میلوما، سندرم ترسون، تصلب شرایین، عفونتهای ویروسی (مانند تبخال) و باکتریایی، رتینوپاتی دیابتی، انسداد ورید مرکزی شبکیه و دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن از مهمترین زمینهسازهای خونریزیهای عمیق و تکرارشونده هستند.
تشخیص دقیق از معاینه تا تصویربرداری پیشرفته متخصص چشم برای تشخیص علت و عمق خونریزی از ابزارهای زیر استفاده میکند لامپ اسلیت برای بررسی سطح چشم، قرنیه، حفره پیشین و ملتحمه غشادکننده مردمک و لمب اسلیت غیرتماسی برای بازبینی زجاجیه و شبکیه اوکت (OCT) برای لایهبندی شبکیه و تشخیص تجمع مایع یا خون زیر ماکولا فلورسانئین آنژیوگرافی (FFA) برای ارزیابی رگهای خونی غیرطبیعی و نشت سونوگرافی باسکن در صورت عدم امکان دید مستقیم شبکیه (مثل خونریزی زجاجیه غلیظ) آزمایشهای خون CBC، PT/INR، PTT، قند خون، پروفایل چربی و فشار خون تصویربرداری مغز (CT/MRI) در صورت شک به صدمه مغزی یا آنوریسم استراتژیهای درمان بر اساس نوع و شدت خونریزی درمان محافظهکارانه و خانگی (برای خونریزی زیر ملتحمه ساده) استراحت چشم و پرهیز از فعالیتهای سنگین و خم شدن استفاده از اشک مصنوعی (قطره چشمی بدون مواد حافظه) برای تسکین حس خراشیدگی کمپرسهای سرد در ۲۴ ساعت اول برای کاهش تورم و رگسازی توقف موقت لنزهای تماسی تا بهبود کامل اجتناب از مصرف داروهای رقیقکننده خون بدون نظر پزشک تجویزکننده کنترل فشار خون و قند خون در بیماران مبتلا درمان دارویی (به تجویز پزشک) قطرههای کورتیکواستروئیدی برای کنترل التهاب و تورم (مخصوصاً در هایفما و التهابهای پس از جراحی) قطرههای سیکلوپلژیک (مانند سیکلوپنتولات) برای تسکین درد ناشی از اسپاسم عضله سیلاری در هایفما آنتیبیوتیکهای موضعی در صورت عفونت باکتریایی همراه داروهای ضد ویروس در عفونتهای ویروسی (مانند گسیکلوویر برای تبخال) داروهای کاهشدهنده فشار درون چشمی (قطره یا قرص) در صورت بالا رفتن فشار ناشی از هایفما مداخلات جراحی و لیزری (برای موارد پیچیده و عمیق) ویتکتومی برای تخلیه خون از مایع زجاجیه در خونریزیهای زجاجیه غلیظ یا نارس لیزر پانرتینال (PRP) در رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو برای رگسازی رگهای غیرطبیعی انژکشن داخل زجاجیه آنتی-VEGF (باواسیزوماب، رانیبیزوماب، افلیبرسپت) برای ماکولار ادما و رگسازی نوآوری جراحی باند اسکال یا ویتکتومی برای جداشدگی شبکیه ناشی از پارگی شستشوی حفره پیشین (AC ) در هایفماهای بالا با فشار درون چشمی کنترلنشده جراحی مجرای اشکی در صورت انسداد مجرای اشک ناشی از خونریزی یا التهاب پیشگیری از تکرار خونریزی چشم استفاده از عینک محافظ استاندارد در ورزشهای تماسی، کار با ابزارهای برشدار و محیطهای پرخطر مراقبت کامل از لنزهای تماسی شستشو با محلول مخصوص، تعویض به موقع، عدم خوابیدن با لنز کنترل منظم بیماریهای پایه دیابت ( زیر ۷)، فشار خون (زیر ۱۳۰/۸۰)، لیپیدها مشورت با پزشک قبل از شروع یا توقف داروهای رقیقکننده خون اجتناب از مالش شدید چشم و استفاده از قطرههای مرطوبکننده در صورت خشکی چشم معاینه سالانه چشم برای افراد بالای ۴۰ سال، دیابتیها و مصرفکنندگان داروهای رقیقکننده خون نکات کلیدی برای مراقبت در منزل در صورت بروز خونریزی چشم، آرام بمانید.
اگر درد، کاهش بینا، حساسیت به نور یا صدمه قبلی وجود دارد، بلافاصله به اورژانس چشم مراجعه کنید. برای خونریزیهای ساده زیر ملتحمه لنزهای تماسی را بردارید، از قطره اشک مصنوعی استفاده کنید، از آسپرین و آنتیالتهابیهای خودسرانه خودداری کنید، سر خود را در هنگام خواب بالا نگه دارید و در صورت عدم بهبود تا ۲ هفته یا تکرار شدن، حتماً از متخصص چشم بازدید کنید.
خوددرمانی با قطرههای استروئیدی یا آنتیبیوتیک بدون نسخه میتواند عوارض جدی مانند کاتاراکت، گلوکوم یا عفونتهای مقاوم به وجود آورد. تذکر مهم محتوای این مقاله تنها جهت افزایش اطلاعات عمومی است و جایگزین مشاوره، تشخیص یا تجویز پزشکی نمیشود. برای هرگونه مشکل چشمی با پزشک متخصص مشورت کنید.
