مطالعه جدید: رژیم کتوژنیک میتواند استرس، اضطراب و افسردگی را کاهش دهد

رژیم کتوژنیک که بر پایه مصرف چربی بالا، کربوهیدرات کم و پروتئین متوسط استوار است، برای مزایای متابولیکی و روانشناختی مورد تایید قرار گرفته است. یک مطالعه آزمایشی تازه از دانشکده پزشکی استنفورد بهبود علائم را در بیماران مبتلا به بیماریهای روانی شدید پس از چهار ماه پیروی از این رژیم در کنار درمان استاندارد گزارش کرده است.

بررسی تأثیر رژیم کتوژنیک بر سلامت روان در جمعیت عمومی

محققان دانشگاه نورثومبریا در نیوکاسل آپون تاین، انگلستان، با استفاده از دادههای دو نظرسنجی آنلاین، پیامدهای سلامت روانی افراد تحت رژیم کتوژنیک را با سایر رژیمهای غذایی مقایسه کردهاند. این پژوهشها جنبههای مختلفی از جمله خلق و خو (اسایش، رضایت، هوشیاری)، استرس شناختی و عاطفی، علائم افسردگی و اضطراب و حس تنهایی را مورد بررسی قرار دادهاند.

جزئیات دو مطالعه هم گروهی (کوهورت) در سال ۲۰۲۲

مطالعه اول با ۲۷۶ شرکتکننده ۱۸ ساله و بالاتر انجام شده که تشخیص بالینی اختلالات خلقی، اضطراب، رشد عصبی و عصبی بر روی آنها ثبت نشده بود. شرکتکنندگان به پرسشنامههایی شامل مقیاسهای خلق و خوی آنالوگ بصری و مقیاس استرس درک شده پاسخ دادند. مطالعه دوم با ابزارهایی شامل مقیاس استرس-اضطراب-افسردگی و مقیاس تنهایی انجام گرفت. عادات غذایی با پرسشنامه یک هفتهای ۴۵ سؤالی جمعآوری و غذاها بر اساس سازگاری با رژیم کتوژنیک دستهبندی شدند.

گروههای غذایی شامل سازگار با کتوژنیک (گوشت، مرغ، ماهی، برخی لبنیات، تخممرغ، توفو، تمپه، آجیل، سبزیجات، چای و قهوه)، کتوژنیک قابل قبول (میوه تازه یا منجمد، آبمیوه، کدو حلوایی، نوشیدنیهای کمکالری، جانشینهای گوشت، پنیر دلمه، اسپریهای لبنی یا غیرلبنی) و غیر سازگار (میوههای کنسرو شده، غلات، سیبزمینی، لوبیا، تنقلات شیرین، چیپس، ماستهای کمچرب و طعمدار، گوشتهای همراه با نان).

نتایج بهبود قابل توجه در شاخصهای روانشناختی

در دو مطالعه، ۲۲۰ نفر از رژیم کتوژنیک پیروی میکردند که انگیزه اصلی آنها سلامت کلی و کاهش وزن بود. بیش از ۷۰ درصد سطح کتون خون خود را کنترل نمیکردند. در کوهورت اول، پیروان کتوژنیک BMI بالاتر، سن بیشتر و احتمال ابتلا به فشار خون بالا بیشتر داشتند، اما در کوهورت دوم تفاوت معناداری در BMI یا فشار خون مشاهده نشد.

هر دو مطالعه بهزیستی روانشناختی بهتری را در پیروان رژیم کتوژنیک گزارش کردند حالات خلقی برتر (اسایش، رضایت، هوشیاری)، کاهش اضطراب و افسردگی، و حس استرس و تنهایی کمتر. این مزایا بدون توجه به سطوح کتون ظاهر شد که نشاندهنده پشتیبانی عادات غذایی پایدار از سلامت روان است. میانگین مدت پیروی در مطالعه اول ۲۴ ماه و در مطالعه دوم ۴۴ ماه بود و پیروی طولانیتر با خلق و خوی بهتر مرتبط بود.

مکانیزمهای احتمالی اثر رژیم بر مغز

جاسمین ساون، روانپزشک مستقل، توضیح داد که رژیم کتوژنیک میتواند سطح گاماآمینوبوتیریک اسید (GABA) را افزایش دهد و اسایش را بهشکل مشابه بنزودیازپینها تقویت کند. همچنین این رژیم بر انتقالدهندههای عصبی مانند دوپامین و سروتونین که خلق و خو را تنظیم میکنند، و بر میکروبیوم روده که بر حرکات و پاسخ استرس تأثیر میگذارد، اثرگذار است.