>> فلات ایران پناهگاه دهها هزار ساله انسانهای اولیه پس از خروج از آفریقا > تحقیقات جدیدی که نتایج آن در مجلهی معتبر منتشر شده، دیدگاههای پیشین دربارهی مسیر مهاجرت اولیه انسانهای خردمند (هومو ساپینس) را دگرگون کرده است. بر اساس این مطالعه، پس از ترک قاره آفریقا، اجداد ما برای دهها هزار سال در فلات ایران بمانده و از آنجا به سراسر اوراسیا پراکنده شدهاند.
شکاف زمانی در شواهد فسیلی و ژنتیکی دادههای فسیلی نشان میدهند که انسانهای مدرن دستکم از ۲۱۰ هزار سال پیش از آفریقا خارج شدهاند، اما شواهد ژنتیکی حاکی از آن است که موج مهاجرتی موفق و جدی که ژنهای خود را به تمام غیرآفریقاییهای امروزی منتقل کرده، حدود ۷۰ هزار سال پیش رخ داده است. پرسش اصلی محققان این بود که در فاصلهی ۲۰ هزار سال بین این دو رویداد، انسانها کجا بودهاند؟
فلات ایران به عنوان مرکز جمعیتی اصلی تیم پژوهشی با ترکیب مدلهای دیریناقلیمشناسی و دادههای ژنومیک، به این نتیجه رسیدهاند که فلات ایران — که شامل بخش وسیعی از ایران امروزی، خلیج فارس و میانالنهرین میشود — تنها منطقهای بوده که شرایط اقلیمی و اکولوژیکی لازم برای حمایت از جمعیت انسانی در دورهی مارین ایزوتوپی ۳ (حدود ۶۰ تا ۴۵ هزار سال پیش) را داشته است.
است.
شواهد ژنتیکی و باستانشناسی همسو شدهاند تحلیل ژنومهای انسانهای باستانی اوراسیا در کنار بررسی تحولات در تکنولوژی ابزارهای سنگی، پیش از این نیز نشاندهنده وجود یک جمعیت جداسازیشده و پایدار در غرب آسیا بود. مطالعهی جدید با افزودن لایهی اقلیمی، این فرضیه را تقویت میکند که فلات ایران همان مرکز جمعیتی گمشده است که جستجوی طولانی محققان برای یافتن آن به پایان رسیده است.
دیدگاههای مخالف و نیاز به شواهد بیشتر با وجود استدلالهای قوی، تمام محققان با این نتیجه موافق نیستند. منتقدان معتقدند که عدم کشف فسیلهای انسانیِ مربوط به این بازه زمانی در خودِ فلات ایران، مانع از پذیرش قطعی این نظریه است. آنها تأکید میکنند که برای تایید نهایی، ضروری است کاوشهای باستانشناسی گستردهتری در مناطق کلیدی این فلات انجام شود تا لایههای رسوبی مربوط به ۷۰ تا ۴۵ هزار سال پیش بررسی گردند.
امروزی هزاران سال زندگی کرده، فرهنگ ابزارسازی خود را تکامل داده و از آنجا به فتح قارههای جدید برخاستهاند.
کاوشهای آتی در این جغرافیا میتواند صفحات تازهای از تاریخ بشر را رقم بزند. >>
