>> تکامل دوپایی چرا انسانهای اولیه جنگل را رها کردند و به سمت ساوانا رفتند؟ > داستان تکامل انسان همواره با پرسشهای جذاب درباره محیط زیست اجداد ما گره خورده است. یکی از بحثهای کلاسیک در علم باستانشناسی، چالش میان فرضیه ساوانا و شواهد جدیدی است که نشان میدهد جدهای ما شاید در محیطهای جنگلی یا ترکیبی دوپا شده باشند.
این مقاله با بررسی یافتههای جدید از غارهای آفریقا و جنوبشرق آسیا، به بازبینی این نظریه میپردازد. ابزارسازی در جنگل ضرورت، نه انتخاب در جنگلهای بارانی، دسترسی به سنگ مناسب برای ساخت ابزار دشوار است. به همین دلیل، انسانهای پیشین در این نواحی از مواد آلی مانند بامبو برای ساخت ابزارهای برشدار و نوکدار بهره میبردند.
پژوهشهای شائوفلیر فرضیه بامبو را تقویت میکند که بر اساس آن، جوامع پیشتاریخ جنوبشرق آسیا نیازی به توسعه تکنولوژی سنگی پیشرفته نداشتند، چرا که بامبو جایگزین کارآمدی بود. این موضوع نشان میدهد که زندگی در جنگل مانع پیشرفت فرهنگی نبوده، بلکه مسیر متفاوتی را رقم زده است. شواهد جدید از غار پانگا زیست در مرز دو جهان کشفهای دهه اخیر در غار پانگا (سیدی) در کنیا، دیدگاهها را تغییر داده است.
این غار اثرات انسانی از ۷۸ هزار سال پیش را در خود جای داده است. مهمترین نکته، موقعیت جغرافیایی آن است منطقهای ترکیبی از جنگل بارانی و علفزار (موزاییک). ساکنان این غار برای شکار حیوانات کوچک، از تور و ابزارهای بیدوام دیگر استفاده میکردند. این یافتنها ثابت میکند انسانهای اولیه در محیطهای ترکیبی و لبه جنگلها به خوبی سازگار شده و مهارتهای شکاری خاصی را توسعه داده بودند.
قد کوچک و مغز نسبتاً کوچک، اما با قابلیت ساخت ابزار، اثبات میکند که جنگل مانع تکامل انسانی نبوده است.
این جمعیتها نشان میدهند انطباق با محیط جنگلی میتواند به استراتژیهای بقا منحصربهفردی منجر شود که با الگوی کلاسیک ساوانا متفاوت است. ریشههای دوپایی میراث درختی اجداد نزدیکترین خویشاوندان زنده ما، شامپانزه، گوریل و اورانگوتان، همگی برای زندگی در بستر درختی تکامل یافتهاند. بازوهای بلند و دستهای قوی آنها برای جستوجو در میان شاخهها سازگار شده است.
در مقابل، انسانها و خویشاوندان منقرضهشان (مانند نئاندرتال) برای دوپایی و دویدن روی زمین بهینهسازی شدهاند. اگرچه ما همچنان میتوانیم از درخت بالا برویم، اما در این کار از قردها کاستهیم، همانطور که آنها در دویدن مسافات طولانی از ما ناتوانند.
سقوط فرضیه کلاسیک ساوانا نظریه کلاسیک ساوانا، که در قرن بیستم رواج یافت، مدعی بود که اجداد ما جنگل را ترک کرده و به علفزارهای باز رفتهاند و این تغییر محیط، عامل اصلی ظهور دوپایی بوده است. اما کشفهای اخیر این دیدگاه را به چالش کشیدهاند. بریجت سونت در پژوهشی سال ۲۰۱۵ اعلام کرد که فرضیه ساوانا دیگر قابل دفاع نیست. او کشفکننده اررین، یک انسانتبار ۶ میلیون ساله بود که با وجود زیست در محیط جنگلی، دوپا بود.
همچنین اردیپیتکوس رامیدوس از ۴.۴ میلیون سال پیش، هم در میان درختان زندگی میکرد و هم به حالت قائم راه میرفت. نتیجهگیری موزاییک محیطی، نه تغییر ناگهانی شواهد حاضر نشان میدهد که دوپایی ناگهان در ساواناهای باز ظاهر نشده، بلکه در محیطهای جنگلی یا لبه جنگل آغاز شده است. اجداد ما احتمالاً در یک موزاییک محیطی شامل جنگل، علفزار و غابهای باز زندگی میکردند که انعطافپذیری حرکتی (هم درختی، هم زمینی) را میطلبد.
این دیدگاه نوین، تکامل انسان را نه به عنوان فرار از جنگل، بلکه به عنوان انطباق با پیچیدگیهای یک جهان متغیر تعریف میکند. >>
