كودك بلاگري؛ روشي نوين در منفعت‌كشي از كودكان

مدل نويني از منفعت گیری والدين از فرزندان به نام «كودك بلاگري» در جامعه امروز به وجود آمده‌ كه در ظاهر به نمايش گذاشتن عكس‌ها، تفريحات و انواع فعاليت‌هاي دلنشین كودكانه است اما در باطن اين كودكان نوع ديگري از كودكان كار می باشند كه پدر و مادرها فارغ از آسيب‌هاي روحي و رواني وارده فرزندان به منفعت‌كشي از آنها مي‌پردازند. اينفلوئنسرهاي كودك، كودكاني می باشند كه زندگي و تجربيات خود را با مخاطبان خود به اشتراك مي‌گذارند؛ اين كودكان يا توانایی خاصي در يك زمينه همانند ورزش يا موسيقي داشته يا روزمرگي‌ها و زندگي معمولشان از سوي والدين به تصوير كشيده مي‌بشود. یقیناً بايد دقت داشت كه صفحه اينفلوئنسرهاي كودك طبق معمول توسط والدين يا يكي از اعضاي خانواده آنها اداره مي‌بشود.گاهي در اين راستا شرايطي پيش مي‌آيد كه مطابق آن والدين از شخصي‌ترين و پنهاني‌ترين مسائل فرزندشان عكس و فيلم تهيه كرده و بدون در نظر گرفتن حقوق طبيعي يا نارضايتي كودك آن را به اشتراك گذاشته و تنها به جذب فالور بيشتر يا درآمدي كه از اين راه به دست مي‌آيد، فكر مي‌كنند. حتي مواردي مشاهده شده است كه پدر و مادر فقط به دليل جذب جستوجو‌كننده (فالور) بيشتر تصميم به فرزندآوري كرده و از ابتدا به نسبت مقدس مادر شدن به چشم ابزاري براي درآمد بيشتر نگاه مي‌كنند.

تبديل كودك به يك نمايش‌دهنده كالا

پدر و مادرهاي بلاگر با اين باور را به كودك مي‌دهند كه ارزشمندي و عزت او در عوامل ظاهري چون لباس‌ها و عكس‌هاي زيبا است. دكتر حسين روزبهاني پژوهشگر و روانشناس كودك در او مباحثه با خبرنگار اجتماعي ايرنا با برشمردن آسيب‌هاي رواني ناشي از كودك بلاگري او گفت: اصلي‌ترين باورهاي هر كودك در سنين ۱تا ۷ سالگي و توسط خانواده ساخته مي‌بشود. در واقع پدر و مادرهاي بلاگر با قراردادن فرزند خود به گفتن يك نمايش‌دهنده به كودكان خود اين باور را مي‌دهند كه حس ارزشمندي‌اش را در عوامل ظاهري چون لباس‌ها و عكس‌هاي زيبا جستوجو كنند و اين كودكان در آينده و با ورود به جامعه فهمید مي‌شوند كه اين مسائل قیمت‌هاي واقعي نيست و در نتيجه دچار تناقض در ارزشمندي شده و به‌شدت آسيب مي‌بينند. روزبهاني در ادامه با دقت به زياده روي والدين در خريد لباس، ايجاد امكانات و رسيدگي به مسائل بي‌اهميت، به مصرف گرا بار آمدن كودك اشاره كرد و افزود: شكل‌گيري روحيه مصرف گرايي
مي‌تواند براي آينده كودك بسيار آسيب‌زا باشد.

كودك بلاگرها تفكر انتقادي ندارند

اين پژوهشگر حوزه كودك با بيان اينكه يكي از مهم‌ترين تاثيرات روال بلاگري كودكان نداشتن تفكر انتقادي است، او گفت: نداشتن تفكر انتقادي يعني ممكن است كودك در سنين بزرگسالي از پخش شدن يكسري از محتواهاي خيلي شخصي خود حس حقارت و پشيماني بسيار داشته باشد و حتي بابت آن تا سال‌ها مسخره بشود اما حق اعتراضي ندارد و حتي اگر حقي داشته باشد، محتوا پخش شده و توانايي پاك كردن آن را ندارد. روزبهاني در ادامه گفت: اين كودكان ياد مي‌گيرند كه ديگران در هر شرايطي آنان را تاييد و تحسين كنند و اين باور را دارند كه در همه‌چيز بهترين می باشند بر همين مبنا بسيار خودشيفته بوده و ظرفيت هيچ انتقادي را ندارند. كودك بلاگرها اين باور را دارند كه در همه‌چيز بهترين می باشند بر همين مبنا بسيار خودشيفته بوده و ظرفيت هيچ انتقادي را ندارند.

حقوق مرتبط با كودكان كار اينستاگرامي

منفعت گیری از كودكان در فضاي مجازي براي كسب درآمد است؛ به نوعي كه اين كودكان نيز كودك كار در شيوه‌اي مدرن‌تر محسوب مي‌شوند و یقیناً ماده ۳۲ كنوانسيون حقوق كودكان كه ايران نيز جزو امضاكنندگان آن است، از دولت‌ها خواسته تا از استثمار اقتصادي كودك و هرگونه كاري كه برايش زيان‌بار بوده يا جهت توقف در تحصيل او شده يا براي بهداشت جسمي، روحي، اخلاقي و اجتماعي او زیان اور باشد، جلوگيري كنند. نوشته ديگري كه درمورد كودكان كار مجازي اهميت دارد، نقض حقوق كودك با تجاوز به حريم خصوصي اوست. حريم خصوصي افراد در واقع همان حريمي ‌است كه در عرف و قانون بايد به آن احترام گذاشته بشود و در برابر ورود و تعرض ساير افراد مصون بماند. ماده ۱۶ كنوانسيون حقوق كودك دو گروه از افراد شامل والدين و اشخاص بيگانه را از دخالت خودسرانه يا غيرقانوني در حريم خصوصي كودك منع كرده است. در چنين رويكردي ورود به فضاي خصوصي كودك و انتشار کردن تصاوير او نقض حريم خصوصي او محسوب مي‌بشود و مي‌تواند مورد پيگرد قانوني نيز قرار گيرد. حتي اگر تصمیم والدين درآمدزايي نباشد نيز انتشار کردن تصاوير كودكان در شبكه‌هاي اجتماعي مجاز نيست و مصداق نقض حريم خصوصي به شمار مي‌آيد. در كشورهايي نظير اتريش، فرانسه و دانمارك كودكان با رسيدن به ۱۸ سالگي مي‌توانند به‌دليل نقض حريم خصوصي خود، ‌از والدين شكايت كنند. در ايران یقیناً تا این مدت قوانين روشني در اين باره وجود ندارد اما بر پایه قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مصوب ۱۳۸۱، هر نوع اذيت و آزار كودكان و نوجوانان كه جهت بشود به آنان صدمه جسماني يا رواني و اخلاقي داخل بشود و سلامت جسم يا روان آنان را به مخاطره بياندازد، ممنوع است و مجازات حبس و جزاي نقدي براي آن در نظر گرفته شده است.