گلمژه (جوش پلک) چیست؟ علائم، علل، درمان خانگی و پزشکی + پیشگیری, گلمژه که به آن جوش پلک هم میگویند، یک برآمدگی قرمز، دردناک و التهابی در لبه پلک است. این مشکل زمانی پیش میآید که یکی از غدد چربیِ کوچک در ریشه مژهها مسدود شده و دچار عفونت باکتریایی میشود. گلمژه از شایعترین مشکلات چشمی است و معمولاً خطرناک نیست؛ در اکثر موارد ظرف یک تا دو هفته بهصورت خودبهخود بهبود مییابد. جوش داخل چشم چه نشانهای است؟
این عارضه عفونتی باکتریایی است که یک یا چند غدهی مژهزا را درگیر میکند. علائم اصلی شامل درد موضعی، تورم پلک، قرمزی و یک برآمدگی پر از مवाद (مشابه جوشهای آکنه) در حاشیه پلک میباشد.
اگر جوش پس از گذشت دو هفته بهصورت طبیعی حل نشد، یا درد و تورم شدید شد، مراجعه به متخصص چشم برای بررسی و درمانهای احتمالی مانند تخلیه جراحی ضروری است. انواع گلمژه (جوش پلک) بر اساس مکان وقوع، گلمژه به دو دسته تقسیم میشود گلمژه خارجی رایجترین نوع است که در بخش بیرونی پلک (بالا یا پایین) در پایه مژهها تشکیل میشود. علت اصلی عفونت در فولیکول مژه است.
گلمژه داخلی در سطح داخلی پلک (روبه کره چشم) رخ میدهد و ناشی از عفونت در غدد میبومیوم (غدد چربیِ پلک) است. معمولاً تنها یکی از چشمها دچار میشود، اما امکان ابتلا همزمان هر دو پلک نیز وجود دارد.
علائم گلمژه درد و حساسیت در پلک تورم موضعی یا گسترده پلک قرمزی و برآمدگی در لبه پلک احساس وجود جسم غریبه در چشم چشیدن آب از چشم تفاوت با شالازیون شالازیون ناشی از انسداد غده چربی بدون عفونت حاد است، معمولاً دردناک نیست و در عمق پلک قرار دارد.
موارد زیر احتمال بروز را افزایش میدهند بیماری پوستی روزاسه ضدعفونی نکردن صحیح لنزهای تماسی خوابیدن با آرایش چشم لمس چشم با دستهای آلوده بلفاریت (التهاب مزمن لبه پلک) جوش پلک در کودکان کودکان نیز میتوانند دچار گلمژه شوند، هرچند شیوع آن در بزرگسالان بیشتر است. دلیل آن غلیظتر بودن ترشح چربی غدد در بزرگسالان است که احتمال انسداد را بالا میبرد. در کودکان نیز مراقبتهای بهداشتی و کمپرس گرم مفید است.
هرپس زوستر و چشم (زونا چشمی) ویروس هرپس زوستر (عامل آبله مرغان/زونا) میتواند عینک را درگیر کند (هرپس چشم). این عارضه با گلمژه متفاوت است و نیاز به درمان آنتیویروسی فوری دارد تا مضاعفات جدی عینک پیش نیاید. پیشگیری از تشکیل جوش در چشم شستشوی دستها دستها را با آب گرم و صابون بشویید یا از ضدعفونیکننده الکلی استفاده کنید. از لمس مکرر چشم خودداری کنید.
مراقبت از لوازم آرایش محصولات آرایشی قدیمی را دور بریزید و آنها را با دیگران به اشتراک نگذارید. بهداشت لنزهای تماسی قبل از لمس لنزها دستها را بشویید و دستورالعملهای ضدعفونیسازی پزشک را رعایت کنید. کمپرس منظم گرم اگر سابقه گلمژه دارید، کمپرس روزانه گرم میتواند از بازگشت آن پیشگیری کند. مدیریت بلفاریت در صورت داشتن بلفاریت، دستورالعملهای پزشک برای تمیز کردن پلکها را دنبال کنید.
درمان گلمژه (جوش داخل چشم) اکثر موارد بدون مداخله پزشکی در ۷ تا ۱۴ روز خوب میشوند. برای تسریع بهبودی و کاهش درد کمپرس گرم استفاده از کیسه چای سبز تمیز کردن پلکها کمپرس گرم یک پارچه تمیز را در آب گرم خیس کنید، آب اضافی را خارج کنید و روی پلک بسته بگذارید. هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، ۳ تا ۵ بار در روز تکرار کنید. پارچه را هر بار که سرد شد مجدداً گرم کنید. این کار باعث تخلیه طبیعی مवाद و کاهش تورم میشود.
کیسه چای سبز بسیاری معتقدند چای سبز به دلیل آنتیاکسیدانها و خواص ضدباکتریایی مفید است. کیسه چای داغ را کمی سرد کنید و مانند کمپرس روی چشم بگذارید. اگرچه شواهد علمی محدود است، اما میتواند تسکیندهنده باشد. پیش از استفاده مشورت با پزشک توصیه میشود. تمیز کردن پلکها ترشحات را با محلول ملایم (نیم شامپو بچه + نیم آب) یا شامپوهای مخصوص پلک به آرامی پاک کنید. این کار از تجمع باکتری و تسریع بهبودی کمک میکند.
نکات مهم در دوران بیماری هرگز جوش را فشار ندهید یا پوست بزنید. از لمس و مالیدن پلک خودداری کنید. موقتاً از آرایش چشم و لنزهای تماسی استفاده نکنید. درمانهای پزشکی اگر جوش بزرگ، دردناک باشد یا پاسخ به درمان خانگی ندهد، پزشک ممکن است موارد زیر را تجویز کند تخلیه جراحی با بیحسی موضعی، برشی کوچک برای تخلیه مواد التهابی ایجاد میشود. پماد آنتیبیوتیکی برای کنترل عفونت موضعی روی پلک.
قطره آنتیبیوتیکی در صورت گسترش عفونت به سطح چشم. آنتیبیوتیک خوراکی برای عفونتهای پراکنده حول چشمی یا پس از تخلیه جراحی. تزریق استروئید در موارد خاص برای کاهش سریع تورم شدید. سوالات متداول منابع محتوای این مقاله تنها جهت افزایش اطلاعات عمومی است و جایگزین تجویز پزشکی نمیشود.
