عوامل شخصی و غیر‌شخصی زیادی می‌توانند بر عملکرد شغلی تأثیر بگذارند. شکست عاطفی، حوادث ناگوار و درگذشت عزیزان از جمله دلایل شخصی‌اند که فرد را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهند. مسائل غیر‌شخصی مانند فجایع طبیعی، خشونت اجتماعی، فقر و نابرابری‌ها نیز تاثیرگذارند. گاهی افراد به‌خاطر جنسیت خود قربانی تبعیض سیستماتیک در محیط کار می‌شوند.
در چنین شرایطی چگونه می‌توان در محل کار حاضر شد و به کار ادامه داد؟ آیا باید تسلیم شد یا روش‌هایی وجود دارد که کمک کنند مسیر ادامه یابد؟
راهکارهای تمرکز بر کار در روزهای سخت
۱. صبور باشید
وقتی خبری ناراحت‌کننده می‌بینید یا اتفاقی ناگوار برای خود یا عزیزانتان رخ می‌دهد، واکنش اول خشم، ناراحتی یا اندوه است. مهم است این احساسات را بپذیرید و خودتان را بابت آن‌ها سرزنش نکنید. اگرچه این روز‌ها مد شده که افراد احساسات خود را بروز ندهند، کنارگذاشتن این کلیشه‌ها و پذیرش تجربه کنونی، اقدامی مثبت محسوب می‌شود.
گاهی این احساسات چنان بر ما سنگین می‌شوند که کارکردن غیر‌ممکن می‌شود. در این حالت برای حفظ سلامت روانی و جسمی، زمان کوتاه‌ی از کار جدا شوید. می‌توانید پیاده‌روی کنید یا از تمرینات ذهن‌آگاه‌ی و مدیتیشن کمک بگیرید. در هر صورت مهم است که دست‌کم مدتی کوتاه کار نکنید.
۲. با همکاران یا گروه‌های حامی خارج از محیط کار ارتباط برقرار کنید
برخی سازمان‌ها درون خود گروه‌های حامی دارند که می‌توانید هنگام بروز مشکل به آن‌ها مراجعه کنید. اگر محل کار شما فاقد چنین گروه‌هایی است، می‌توانید خارج از محیط کار، مثلا با مراجعه به روان‌درمانگر، دنبال حمایت بگردید. هدف از این حمایت، فراهم آوردن فضایی برای درک احساسات شماست. جایی که بتوانید آنچه را تجربه کرده‌اید بازگو کنید و احساسات خود را با افراد مطمئن در میان بگذارید.
۳. موضوع را با مدیران خود در میان بگذارید
دربین‌گذاشتن احساسات و دوران سختی که سپری می‌کنید با مدیران، بستگی به می‌زان اعتماد شما به آن‌ها دارد. اگر فرهنگ سازمانی به گونه‌ای است که درمیان‌گذاشتن مشکلات نشانه ضعف تلقی می‌شود، بهتر است به همکاران و به‌خصوص مدیران چیزی نگویید.
پس با در نظر گرفتن فرهنگ سازمانی و سبک رهبری مدیران، موضوع را با آن‌ها در میان بگذارید. اگر شک دارید که آن‌ها چه برخوردی خواهند داشت، به تجربیات پیشین رجوع کنید. آیا مدیران برای افرادی با مشکلات مشابه کاری کردند؟ آیا همدلی نشان دادند یا برخورد نامناسبی داشتند؟ مدیران در سخنرانی‌های خود چه فرهنگ کاری را تبلیغ می‌کنند؟ محیطی که در آن افراد باید در هر شرایطی سرسختانه کار کنند یا فضایی برای عقب‌نشستن در شرایط حساس پیش‌بینی شده؟ پاسخ به این پرسش‌ها تعیین می‌کند که آیا می‌توانید به سراغ مدیران بروید یا خیر.
۴. محیط کار را درمان همه درد‌ها در نظر نگیرید
اگر تصمیم گرفتید آنچه را از سر می‌گذرانید در محیط کار مطرح کنید، همچنان باید مرزی بین محیط کار و زندگی شخصی قائل شوید. به یاد داشته باشید که محیط کار فضایی برای کسب درآمد، یادگیری مهارت و پیشرفت حرفه‌ای شماست، اما نمی‌تواند همه نیاز‌های زندگی را تأمین کند.
از اشتبا‌هات رایج این است که افراد اعتقاد دارند باید سرشان را پایین بیاورند و هنگام سختی‌ها با شدت بیش‌تری تلاش کنند. برخی تصور می‌کنند غرق‌شدن در کار راه‌حل تمام مشکلات است. این باور نادرست که ریشه در عرف و تربیت جامعه دارد، پیامد‌های خطرناکی مانند افسردگی، فرسودگی شغلی و مشکلات خانوادگی به دنبال دارد.
برای غلبه بر هر مشکلی باید از راه‌حل درست بهره گرفت. بسیاری از نیاز‌های ما در محیط کاری برآورده نمی‌شوند، نیاز‌هایی مانند تفریح و سرگرمی، نیاز‌های جنسی و عاطفی. بنابراین برای تأمین نیاز‌های مختلف، باید به سایر جنبه‌های زندگی نیز توجه کنیم. بهتر است نیاز‌ها را به بخش‌های مختلف تقسیم کنیم و هرکدام را از مجرای درست تأمین کنیم. مثلا محیط کار را فضایی برای توسعه حرفه‌ای بدانیم و برای نیاز‌های دیگر به دنبال توسعه شخصی، روابط بین‌فردی و تشکیل خانواده باشیم.
جمع‌بندی و توصیه‌ی پایانی
شاید برخی رویداد‌های زندگی در همان لحظه خردکننده به نظر برسند، اما در نهایت روزهای بسیار سخت نیز می‌گذرند و به‌تدریج احساسات شدیدی که تجربه می‌کردیم، رنگ می‌بازند. ما اغلب عادت داریم آنچه را احساس می‌کنیم قطعی و پایدار تصور کنیم، در حالی که بسیاری از احساسات ما گذرا هستند و پس از مدتی جای خود را به احساساتی دیگر می‌دهند. با عنایت به گذرابودن احساسات، می‌توانیم با حوادث ناگوار و دل‌شکستگی‌ها روبرو شویم، این موقعیت‌های دشوار را فرصتی برای شناخت بهتر خود بدانیم و روند بهبودی را به مثابه فرا‌یند رشد و توسعه شخصی ببینیم.
برای درک بهتر احساسات خود، می‌توانیم هر روز در دفترچه یادداشتی شخصی از خود بپرسیم که امروز چه احساسی داریم. با یادداشت‌کردن احساسات روزانه، می‌توانیم فرا‌یند بهبودی پس از تجربه‌ای تلخ را ببینیم. گرچه این فرا‌یند خطی نیست، مسیر کلی اغلب رو به بهبودی خواهد بود.
