هوش مصنوعی کدام مشاغل را تهدید میکند و راهکارهای مقابله چیست؟

به گزارش خبرگزاری، پیشرفت سریع فناوریهای هوش مصنوعی و اتوماسیون نگرانیهای جدی در مورد آینده بازار کار را به وجود آورده است. محققان سالها است که تلاش میکنند تأثیر این تکنولوژیها بر مشاغل مختلف را بررسی کنند، اما نتایج تحقیقات گاه متضاد و گاه مکمل یکدیگر بودهاند.
آیا رباتها واقعا جای انسانها را میگیرند؟
پاسخ به این پرسش ساده نیست. پژوهشی مشهور از دانشگاه آکسفورد در سال ۲۰۱۳ پیشبینی کرد که ۴۷درصد از ۷۰۲ شغل مورد بررسی به دلیل ظهور برنامههای اتوماسیون و رباتها از بین میروند. این آمار نگرانکننده به نظر میرسد، اما پژوهش آکسفورد ضعفهای جدی داشت. فرض بر این بود که هر شغلی که رباتها بتوانند انجام دهند، قطعا باعث بیکاری انسانها میشود، در حالی که در واقعیت سازمانها به دلایل مختلفی لزوما فورا و به طور کامل نیروی انسانی را جایگزین نمیکنند.
تحقیقات بعدی نتایج آکسفورد را به چالش کشیدند. پژوهشگران مؤسسه ZEW در مانهایم آلمان اعلام کردند که تنها ۹درصد مشاغل به طور کامل توسط هوش مصنوعی جایگزین میشوند. محققان این مؤسسه علاوه بر تخمین تواناییهای آینده هوش مصنوعی، عواملی نظیر سن، تجربه کاری، جنسیت، میزان درآمد و تحصیلات دانشگاهی شاغلان را نیز ارزیابی کردند.
نتایج تحقیق سازمان همکاری و توسعه اقتصادی
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پس از پژوهشی جامع به نتیجه متفاوتی رسید. بر اساس این تحقیق، رباتها تنها ۱۴درصد از مشاغل را از انسانها میربایند. این عدد امیدوارکنندهتر است، اما جنبه مهم دیگری نیز وجود دارد ۳۲درصد مشاغل با ورود هوش مصنوعی به کلی متحول میشوند، بهگونهای که بسیاری از وظایف شغلی در آن حرفهها تغییر میکند. به بیان ساده، ما مجبور هستیم برای حفظ شغل خود، مهارتهای لازم برای همکاری با هوش مصنوعی را بیاموزیم.
کدام مشاغل بیشتر در معرض خطرند؟
با وجود تفاوتها در سه پژوهش یادشده، همگی در یک نکته متفقالقولاند میزان تهدید اتوماسیون باید بر اساس ماهیت شغل سنجیده شود. هرچه وظایف شغلی تکرارپذیرتر و سادهتر باشند، احتمال جایگزینی با هوش مصنوعی بیشتر است. بر اساس پژوهش آکسفورد، مشاغل زیر بیشترین خطر را دارند
- بازاریابان تلفنی
- نظافتچیها
- کارشناسان بیمه
- تعمیرکاران ساعت
- نمایندگیهای باربری و رانندگان
- کارکنان اداره مالیات
- کاربران ماشینهای مختلف مانند تراشکاری
- کارمندان حسابداری
- کارگران و کارکنان کارخانههای تولیدی
کدام مشاغل کمتر در معرض خطرند؟
هر سه تحقیق تأکید دارند که مشاغلی که در آنها خلاقیت و مهارتهای انسانی (مهارتهای نرم) بیشترین نقش را دارند، کمتر در معرض خطر قرار میگیرند. این مشاغل عبارتاند از
- پزشکی، دندانپزشکی و پیراپزشکی
- تدریس
- وکالت و قضاوت
- مددکاری اجتماعی و بهزیستی
- آتشنشانی و تکنسینهای اورژانس
- انواع مشاغل مدیریتی
گرچه بعید است در آینده نزدیک این مشاغل با رباتها جایگزین شوند، هوش مصنوعی همین الان در حال تغییر دادن بسیاری از وظایف شغلی در این حوزههاست. پرسش مهم این است که ما انسانها برای کارکردن در دنیای آینده به چه مهارتهایی نیاز داریم و چگونه میتوانیم مهارتهای لازم برای کار کردن در کنار رباتها را کسب کنیم.
اگر نگران از دست دادن شغل هستیم، چه باید کنیم؟

اولین نکته این است که نگران نباشید. مطالعه این مقاله نباید باعث شود فکر کنید قطعا شغل خود را از دست میدهید. همانطور که در پژوهش OECD تأکید شده، بیشتر مشاغل با ورود هوش مصنوعی به درجات مختلف تغییر میکنند، نه اینکه حذف شوند. انسانها موجودات سازگارکننده هستند و میتوانند با تغییرات همراه شوند. برای افزایش امنیت شغلی در جهانی که هوش مصنوعی در آن ظهور میکند، به پیشنهادهای زیر توجه کنید.
۱. مهارتهای جدید بیاموزید
از فرصتهای موجود برای افزایش مهارتهای شغلی خود، بهویژه مهارتهای نرم مانند کار تیمی، حل مسئله و مهارتهای مدیریتی، استفاده کنید. این مهارتها شانس شما را برای حفظ شغل زمانی که هوش مصنوعی گسترده شود، افزایش میدهد. جایگزینی هوش مصنوعی در برخی مشاغل کار دشواری است، زیرا باید حجم زیادی از دادهها به آن آموزش داده شود. اگر در حوزه تخصصی خود تخصص عمیق داشته باشید، میتوانید خود را نیرویی جاافتاده و متخصص نشان دهید که جایگزینی او دشوار است. از گذراندن دورههای کوتاهمدت تخصصی در حوزه کاری خود غافل نباشید.
۲. سازگاری را تمرین کنید
چه دوست داشته باشید و چه نخواهید، هوش مصنوعی کارهای روزمرهای را که در شغلتان انجام میدهید، تغییر میدهد. در این فرایند برخی وظایف حذف شده و وظایف جدیدی به شما محول میشود. لازم است به سازمان و کارفرمای خود نشان دهید که توانایی سازگاری با شرایط جدید را دارید. برای مثال، فرض کنید سالها انباردار یک شرکت هستید و شرکت قصد دارد نرمافزار جدید انبارداری مبتنی بر هوش مصنوعی را راهاندازی کند. اگر مهارت کار با رایانه و برنامه جدید را نداشته باشید و تمایلی به یادگیری نشان ندهید، امنیت شغلی شما به خطر میافتد.
۳. همکار یا ناظر هوش مصنوعی شوید
با ورود هوش مصنوعی و رباتها، نیاز به کسانی که بتوانند بر آنها نظارت کنند نیز افزایش مییابد. بههرحال رباتها نیز ممکن است دچار خطا شوند یا در برنامههایشان اشکالی پیش آید. اگر توانایی و علاقه کافی را داشته باشید، میتوانید مشاغل جدیدی را بر عهده بگیرید که به واسطه حضور این ماشینها ایجاد شدهاند.
آیا هوش مصنوعی مشاغل جدیدی ایجاد میکند؟

بر اساس پژوهشی متمایز مؤسسه مشاوره جهانی مککنزی، هوش مصنوعی ممکن است مشاغل جدیدی نیز به وجود آورد. این شغلها بیشتر در حوزههایی نظیر فناوری ارتباطات، سلامت و درمان، مدیریت، آموزش و بخش تولیدی خواهد بود. افزایش مصرف و درآمد، افزایش سن جمعیت کره زمین، بهکارگیری فناوریهای نوین و سرمایهگذاری در حوزههای روبهرشدی مانند تولید انرژیهای تجدیدپذیر از جمله دلایلی است که این مؤسسه برای نقش مثبت هوش مصنوعی در ایجاد فرصتهای شغلی جدید ذکر میکند.
جمعبندی
پیشرفت هوش مصنوعی مانند هر پدیده دیگری، بهخودیخود نه خوب است و نه بد. این پدیده فرصتها و چالشهای جدیدی ایجاد میکند. مهم است که بتوانیم از فرصتها بیشترین بهره را ببریم و چالشها را با کمترین هزینه پشت سر بگذاریم. بخشی از این مسئله به دولتها بازمیگردد که سیاستگذاریهای کلان اقتصادی و بازار کار در اختیار آنهاست. آنچه از دست ما برمیآید، افزایش سازگاری شغلی و مهارتهای خود برای همگامشدن با تغییرات است.
شما بنویسید
شما درباره فرصتها و چالشهای پیشرفت هوش مصنوعی و تأثیر آن بر بازار کار چه تحلیلی دارید؟ آینده شغلی خود را با توجه به پیشرفتهای سریع فناوری چگونه ارزیابی میکنید؟ برای ما در بخش نظرات بنویسید.




