دوران بارداری با تغییرات هورمونی گسترده و افزایش جریان خون، اثر قابل‌توجهی بر حالت پوست مادر دارد. لک‌های تیره یا ملاسما، آکنه، خشکی پوست و ترک‌های پوستی تنها بخشی از مشکلات پوستی بارداری هستند که معمولاً موقت و بدون خطر محسوب می‌شوند. با این حال، این مشکلات در برخی موارد می‌توانند به شکل دائمی ظاهر شوند و یا حتی نشانه‌ای از بیماری جدی باشند.
شناخت دقیق این اختلالات، تشخیص بین مشکلات طبیعی و موارد هشداردهنده و آگاهی از راه‌حل‌های مناسب مراقبت و درمان، نقش مهمی در حفظ سلامت مادر در دوران بارداری و سلامت جنین دارد. در این مقاله از مجله مستطیل زرد، با معرفی شایع‌ترین اختلالات پوستی در بارداری، به بررسی راه‌حل‌های کنترل و درمان هر یک از آن‌ها می‌پردازیم.
🔗 بیشتر بخوانید: سرطان چطور در بدن ایجاد می‌شود؟
در انتها اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید. کارشناس سلامتی مستطیل زرد به سوالات شما پاسخ خواهد داد.
آیا تغییرات پوستی در دوران بارداری طبیعی هستند؟
در دوران بارداری، بدن زن دچار تغییرات فیزیولوژیکی گسترده‌ای می‌شود که تعداد زیادی از آن‌ها به’apparence مشکلات پوستی بارداری منجر می‌شود. این تغییرات پوستی اکثراً طبیعی هستند و عمدتاً به دو دلیل زیر رخ می‌دهند:
🔗 بیشتر بخوانید: سولفاسالازین چیست؟ بازدید کاربر و عوارض_مستطیل زرد
- نوسانات هورمونی: در طول بارداری، سطوح هورمون‌های استروژن و پروژسترون به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابند و اوج این افزایش معمولاً در سه‌ماهه سوم بارداری مشاهده می‌شود. این تغییرات هورمونی تحریک غدد سباسه و افزایش tvořī چربی طبیعی پوست را به‌وجود می‌آورد که پیامد آن Appearance یا تشدید آکنه، جوش و چرب شدن پوست است. increase همچنین، گاهی افزایش سطح این هورمون‌ها عامل تحریک تشکیل ملانین و تیره شدن نواحی خاصی از پوست می‌شود.
- افزایش جریان خون: حجم خون در بارداری ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش پیدا می‌کند تا اکسیژن و مواد مغذی کافی به جنین در حال رشد برسد. این افزایش حجم و جریان خون منجر به روشن شدن پوست و افزایش درخشندگی آن می‌شود.
بر پایهٔ گزارش منتشر‌شده توسط موسسه ملی بهداشت آمریکا (NIH)،
بیشتر از ۹۰ درصد زنان باردار، دچار مشکلات پوستی بارداری خواهند شد.
این شماره نشان می‌دهد که اختلالات پوستی در بارداری نه تنها شایع هستند، بلکه می‌توان آن‌ها را جزء不可جدایی از این دوره در نظر گرفت.
شایع‌ترین مشکلات پوستی دوران بارداری
رایج‌ترین مشکلات پوستی بارداری شامل موارد زیر هستند. توجه داشته باشید که هر زن باردار ممکن است تنها یکی یا چند مورد از این مشکلات را تجربه کند و لازم نیست همه آن‌ها در یک فرد ظاهر شوند.
ترک‌های پوستی
استریا یا ترک‌های پوستی به’apparence خطوط یا نوارهای فرورفته و نازک ظاهر می‌شوند. رنگ این ترک‌ها بسته به رنگ پوست می‌تواند صورتی، قرمز، قهوه‌ای یا بنفش روی شکم، باسن، سینه‌ها، ران‌ها یا بازوها باشد. بر پایهٔ آمار، تقریباً از هر ۱۰ زن، ۸ نفر به این مشکل دچار می‌شوند. ولی زمان появ آن در افراد مختلف، متفاوت است. معمولاً افراد قبل از مشاهده خطوط روی پوست خود، در ناحیه مورد نظرحس خارش می‌کنند.
لک بارداری
لک بارداری یا ملاسما که به‌طور častی « ماسک بارداری » نیز نامیده می‌شود، یک اختلال رنگدانه‌ای است که به’apparence لکه‌های تیره‌رنگ روی پوست خود را مشخص می‌کند. این لکه‌ها بیشتر در نواحی در معرض نور خورشید مانند صورت مرئی خواهند شد.
تیرگی پوست
افزایش رنگدانه‌های پوست در بارداری سبب تیرگی پوست می‌شود. این تیرگی معمولاً در هاله سینه، زیر بغل، کشاله ران و ناحیه تناسلی رخ می‌دهد. در برخی افراد هم خال‌ها و جای زخم‌ها پررنگ‌تر از قبل شده و یا لینه‌آ نیگرا یا خط سیاه شکمی پدیدار خواهد شد.
آکنه بارداری
آکنه و جوش بارداری به’apparence تشکیل بیش از حد سبوم یا همان چربی طبیعی پوست بوجود می‌آید و یکی از رایج‌ترین اختلالات پوستی در بارداری در سه‌ماهه اول و دوم محسوب می‌شود. صورت، گردن، سینه و پشت بدن از جمله نواحی مستعد جوش در بارداری هستند.
خشکی پوست
خشکی پوست در بارداری معمولاً در ماه‌های آخر بارداری به’apparence آشکار می‌شود و نتیجهٔ ترکیب چند عامل است. تغییرات هورمونی سبب کاهش توانایی پوست در نگهداری رطوبت می‌شود و هم‌زمان، کشیده شدن پوست روی شکم به‌دلیل رشد جنین از دست رفتن آب پوست را تشدید می‌کند. از علامت‌های شایع خشکی پوست در بارداری می‌توان به پوسته‌پوسته شدن پوست و خارش اشاره کرد.
خارش شکم و سینه‌ها
خشکی و کشیدگی پوست و تغییرات هورمونی در بارداری، در ۲۰ درصد از زنان باردار تبدیل به خارش خفیف می‌شود. از آنجا که پوست شکم و سینه‌ها بیشترین مقدار کشیدگی را تحمل می‌کنند، خارش در این نواحی شایع‌تر است و حتی گاهی اوقات نوک سینه‌ها را هم تحت قرار می‌دهد.
رگ‌های عنکبوتی و واریس
رگ‌های عنکبوتی به’apparence شبکه‌ای از مویرگ‌های ریز و قرمز رنگ روی پوست صورت، گردن و بازوها مشاهده می‌شوند. رگ‌های واریسی هم به’apparence رگ‌های برجسته آبی یا بنفش، بیشتر در پاها و گاهی اوقات در ناحیه فرج، واژن یا مقعد به’apparence آشکار می‌شوند.
اختلالات پوستی خاص دوران بارداری
مشکلات پوستی دوران بارداری همیشه به مشکلات عمومی مانند جوش و آکنه محدود نیستند. گاهی اوقات بانوان باردار به اختلالاتی دچار می‌شوند که فقط به اینduration اختصاص دارند. در ادامه، به معرفی این اختلالات می‌پردازیم:
پاپول‌های کهیر همانند خارش‌دار بارداری
پاپول‌ها و پلاک‌های کهیرمانند خارش‌دار دوران بارداری شایع‌ترین اختلالات پوستی در بارداری محسوب می‌شود که تقریباً ۱ مورد از هر ۱۶۰ بارداری را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. این‌گذاشت‌های خارش‌دار بیشتر در داخل ترک‌های پوستی ناحیه شکم visible می‌شوند و کم‌کم به نواحی دیگر بدن همچون ران‌ها، سینه‌ها و بازوها گسترش می‌یابند. این اختلال معمولاً در اواخر بارداری آغاز می‌شود و خطری برای مادر و جنین ندارد. این‌گذاشت‌ها بعد از زایمان به‌صورت خودبه‌خود و طی چند هفته رفع می‌شوند.
کلستاز بارداری
کلستاز داخل‌کبدی بارداری یا کلستاز بارداری، یک اختلال کبدی است که معمولاً در سه‌ماهه سوم بارداری و به‌ویژه از نزدیک به هفته ۲۸ visible می‌شود. علامت مهم این بیماری، خarsh شدید بدن است که بیشتر در کف دست‌ها و پاها آغاز شده و سپس به سایر نواحی بدن منتقل می‌شود، بدون اینکه ایزای پوستی ایجاد شود. این علامت بیشتر درشب تشدید شده و بر کیفیت خواب مادر تأثیر منفی می‌گذارد. این بیماری برای مادر خطر جدی ندارد، اما ممکن است عوارضی برای جنین به همراه داشته باشد.
عارضه هرپس بارداری
پمفیگوئید بارداری (Pemphigoid gestationis) یا هرپس بارداری، یک بیماری نادر و خوداینی مخصوص بارداری است که سبب formation توالرز زیر اپیدرم در سه‌ماهه دوم یا سوم بارداری می‌شود. آسیب‌های ناشی از این بیماری ابتدا به’apparence پاپول‌های خarshدار در اطراف ناف visible می‌شود، سپس به قسمت‌های گسترده‌تری از بدن گسترش می‌یابند.
عارضه Impetigo herpetiformis
ایمپتیگو هرپتی‌فورمیس، یک نوع نادر و شدید از پسوریازیس است که به‌خصوص در دوران بارداری رخ می‌دهد. این بیماری معمولاً در سه‌ماهه سوم آغاز می‌شود و امکان دارد تا بعد از زایمان نیز ادامه یابد. علامت بالینی آن appearance ناگهانی تعداد بسیاری تاول چرکی است که به‌صورت گروهی در حاشیه لکه‌های قرمز visible خواهد شد. یکی از عوارض مهم این اختلال، افت سطح کلسیم خون یا هیپوکلسمی است که مشکلاتی را برای جنین و مادر ایجاد خواهد کرد.
چه وقتی مشکلات پوستی در بارداری دلواپذیر باشند؟
هرچند که اکثر مشکلات پوستی بارداری طبیعی و موقت هستند، برخی از آن‌ها خبر از وجود بیماری‌های پوستی جدی‌تر مانند سرطان پوست می‌دهند. در ادامه، به برخی از این علائم هشداردهنده اشاره کرده‌ایم:
- بزرگ شدن لکه‌ها یا تغییر شکل آن‌ها
- خون‌ریزی یا ترشح از لکه‌های پوستی
- تغییرات قابل‌توجه در اندازه، شکل یا رنگ خال‌ها
- افشایش شدت خarsh از حالت خفیف به شدید، به‌ویژه درشب
در صورت مشاهده هرگونه تحول دلواپس‌کننده در پوست خود در دوران بارداری، از خود درمان پرهیز کرده و به متخصص پوست یا متخصص زنان مراجعه کنید.
راه‌های کنترل و درمان مشکلات پوستی بارداری
تعداد بسیاری از مشکلات پوستی بارداری با وجود بی‌خطر بودن، دلیل ناراحتی جسمی یا روانی مادر خواهد شد. به همین دلیل، شناخت راهکارهای ایمن و مؤثّر برای کنترل و رفع علائم اختلالات پوستی بارداری اهمیت بسیاری دارد. در ادامه، با مهم‌ترین رویکردهای درمانی مورد استفاده در بارداری را معارف می‌کنیم.
راه‌حل‌های خانگی درمان مشکلات پوستی در بارداری
قدم اول در کنترل و درمان مشکلات پوستی بارداری، استفاده از راه‌حل‌های ساده و خانگی است. در ادامه، به بررسی مؤثرترین راهکارهای خانگی برای کنترل مشکلات پوستی رایج این دوره می‌پردازیم:
| مشکلات پوستی بارداری | راه‌های درمان خانگی |
| آکنه بارداری | مالیدن عسل یا روغن درخت چای رقیق شده روی پوست
نوشیدن آب کافی و داشتن رژیم غذایی سالم |
| ترک‌های پوستی | منفعت‌گیری از روغن نارگیل، کره شیا و روغن ویتامین E برای نگهداری رطوبت پوست
ماساژ پوست با روغن بادام یا کره کاکائو به‌طوری روزانه نوشیدن آب کافی و خوردن غذاهای حاوی کلاژن مانند تخم‌مرغ و مغزیجات |
| ملاسما | منفعت‌گیری از روشن‌کننده‌های طبیعی آلوئه‌ورا، زردچوبه و سرم ویتامین C
پوشیدن کلاه لبه‌دار |
| خشکی و خارش پوست | نوشیدن آب زیاد
مرطوب نگه‌داشتن پوست |
| واریس و رگ‌های عنکبوتی | بالا نگه داشتن پاها در زمان استراحت
پوشیدن جوراب‌های فشاری خودداری از ایستادن طویل‌زمان |
این راهکارها اکثراً در موارد خفیف مؤثّر هستند. در موارد شدید یا در صورت عدم بهبود این مشکلات با راه‌حل‌های خانگی، باید از پزشک پشتیبانی گرفت.
مراقبت‌های پوستی ایمن در بارداری
یک از راهکارهای کنترل انواع اختلالات پوستی در بارداری، استفاده از محصولات مراقبت پوست زیر است:
- ضدآفتاب؛ برای درمان ملاسما و پیشگیری از تیره‌تر شدن لک‌ها، استفاده روزانه از ضدآفتاب با طیف گسترده لازم است. این نوع ضدآفتاب باید پوست را در برابر هر دو اشعه UVA و UVB محافظت کند.
- شوینده‌های ملایم؛ برای کاهش آکنه و جوش، پوست خود را روزی دو بار با استفاده از شوینده‌ها و صابون‌های ملایم و فاقد مواد شیمیایی خشن بشویید. استفاده از شوینده‌های حاوی اسکراب یا لایه‌بردار در این دوره پیشنهاد نمی‌شود.
- مرطوب‌کننده؛ استفاده از مرطوب‌کننده‌های بدون عطر و حاوی ترکیبات آبرسان مانند هیالورونیک اسید یا گلیسیرین به رفع برخی مشکلات پوستی بارداری مانند خشکی و خارش پوست و ترک‌های پوستی کمک می‌کند.
همیشه قبل از شروع یا تغییر روتین مراقبت از پوست خود در دوران بارداری، با پزشک متخصص پوست مشورت کنید. با این کار مطمئن می‌شوید که از محصولاتی ایمن و مؤثر برای کنترل مشکلات پوستی بارداری خود استفاده می‌کنید.
درمان‌های دارویی مجاز در بارداری
در برخی موارد، شدت یا نوع مشکلات پوستی بارداری به‌گونه‌ای است که کنترل آن‌ها تنها با مراقبت‌های معمول مقدور نیست و نیاز به مداخلات دارویی وجود دارد. در جدول زیر، برخی از داروهای مجاز برای کنترل و درمان شایع‌ترین انواع اختلالات پوستی بارداری آورده شده است.
قبل از معرفی داروها لازم به ذکر است که مجاز بودن این داروها به معنی مصرف خودسرانه آن‌ها نیست. نوع دارو، دوز و زمان مصرف آن باید توسط پزشک متخصص تعیین شود تا از هرگونه آسیب احتمالی به مادر و جنین پیشگیری شود.
| مشکلات پوستی | داروهای مجاز |
| ملاسما (لکه‌های تیره) | کرم‌های هیدروکینون |
| پاپول‌های کهیر همانند خarshدار بارداری | آنتی‌هیستامین‌ها، کورتیکواستروئیدهای موضعی |
| خarsh بارداری | کورتیکواستروئیدهای موضعی، قرص کلرفنیرامین |
| ترک پوستی | کرم‌های حاوی هیالورونیک اسید |
| آکنه | لوسیون‌های آنتی‌بیوتیکی همچون اریترومایسین یا کلیندامایسین |
| کلستاز بارداری | داروهای ضدخارش، داروهای کاهنده اسید صفرا |
| Pemphigoid gestationis | کورتیکواستروئیدهای موضعی یا خوراکی |
| Impetigo herpetiformis | کورتیکواستروئیدها |
توجه! کرم رتین آ obwohl به‌عنوان دارویی مؤثر در کاهش ترک‌های پوستی شناخته می‌شود، اما به‌دلیل خطرات محتمل برای جنین، مصرف آن در دوران بارداری منع شده است. علاوه بر داروها، راه‌حل‌های پزشکی مانند لیزر درمانی، דרM ابریژن و میکرونیدلینگ برای بهبود ترک‌های پوستی وجود دارند که معمولاً بعد از زایمان به کار می‌روند.
آیا مشکلات پوستی بعد از زایمان بین می‌روند؟
معمولاً با تعادل شدن سطح هورمون‌ها بعد از زایمان، تعداد زیادی از مشکلات پوستی بارداری مانند لک ملاس마 کم‌کم و طی چند ماه محو می‌شود. آکنه هم به مرور بهبود پیدا می‌کند، اما ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد تا به‌طور کامل از بین برود. در رابطه ترک‌های پوستی یا استریا باید بدانید که این ترک‌ها هرگز به‌طور کامل بین نمی‌روند، اما با گذشت زمان و استفاده از درمان‌های مناسب می‌توان آن‌ها را کمرنگ‌تر کرد.
برای تسریع بهبود مشکلات پوستی بارداری بعد از زایمان، کافی آب بنوشید، پوست را با اسکراب‌های ملایم تمیز کنید و از مرطوب‌کننده و ضدآفتاب به‌طور جدی استفاده کنید. در کنار این موارد، داشتن تغذیه سالم، خواب کافی و در صورت لزوم، استفاده از درمان‌های تخصصی نیز راهکارهای مؤثر برای افزایش سرعت过程 درمانی به حساب می‌آیند. در این راستا، می‌توانید از دکتر آنلاین پوست هم از طریق سامانه مستطیل زرد، مشاوره بگیرید.
مشکلات پوستی دوران بارداری؛ اکثراً بی‌خطر و قابل کنترل
اختلالات پوستی در بارداری مانند آکنه، لک، تیرگی یا ترک‌های پوستی اکثراً موقت و بی‌خطر هستند و با گذشت زمان بعد از زایمان، به مرور زمان کم‌کم یا رفع می‌شوند. با این حال، اگر نمی‌خواهید تا آن زمان صبر کنید و دوست دارید پوستتان به‌سرعت به حالت عادی برگردد، استفاده از محصولات مراقبت ایمن و در صورت نیاز، مصرف داروهای مجاز دوران بارداری به شما کمک خواهد کرد.
برای دریافت مشاوره و شروع درمان مشکلات پوستی بارداری تحت نظارت دکتر پوست، همین‌اکنون از طریق سایت مستطیل زرد نوبت ویزیت خود را به‌صورت آنلاین ثبت کنید.
منابع:
سوالات متداول
لک بارداری، تیرگی پوست، آکنه، ترک‌های پوستی، خارش و خشکی پوست، رگ‌های عنکبوتی و واریس از شایع‌ترین مشکلات پوستی در این دوره هستند.
افزایش سطح هورمون‌ها در بارداری، تشکیل رنگدانه ملانین را تحریک می‌کند. این افزایش ملانین سبب ایجاد لکه‌های تیره و تیرگی در نواحی گوناگون بدن می‌شود.
