تب دنگی معمولاً ۴ تا ۱۰ روز پس از نیش پشه‌ی آلوده خود را نشان می‌دهد و علائم به‌صورت ناگهانی آغاز می‌شوند. رایج‌ترین نشانهها شامل تب بالا، سردرد شدید (به‌ویژه پشت چشم‌ها)، درد عضلات، استخوان و مفاصل، تهوع، استفراغ، خستگی و طفح‌های پوستی می‌باشد. در بخش از بیماران این علائم تشدید شده و به صورت تب دنگی خونریزی‌دار با خونریزی از لثه یا بینی، مدفوع خونی، افت صفیرهای خون و حتی شوک ظاهر می‌شود که می‌تواند جان‌بخطر باشد.
تب دنگی یک بیماری ویروسی است که توسط پشه Aedes aegypti منتقل می‌شود و در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری شیوع بالایی دارد. با توجه به افزایش موارد ابتلا، شناخت علائم و تشخیص زودرس حیاتی‌ترین نقش را در کنترل عوارض و پیشگیری از مرگ‌ومیر ایفا می‌کند. از آنجا که این بیماری اخیراً در ایران رواج یافته، در ادامه با مجله مستطیل زرد همراه باشید تا نشانه‌های ابتلا را به تفصیل بررسی کنیم.
🔗 بیشتر بخوانید: بیماری‌هایی که با طب‌سوزنی درمان می‌شوند
در صورت داشتن سوال، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامت مستطیل زرد پاسخ دهد.
علائم تب دنگی چیست؟
نشانه‌های تب دنگی معمولاً ۴ تا ۱۰ روز پس از نیش پشه‌ی آلوده بروز می‌یابد. در اکثر موارد علائم شامل تب بالا، سردرد شدید، درد پشت چشم‌ها، درد عضلات و مفاصل، تهوع، استفراغ، طفح پوستی و خستگی است. در برخی موارد این علائم به صورت حادتر ظاهر شده و مراقبت پزشکی فوری را ضروری می‌سازند.
🔗 بیشتر بخوانید: تصویری دیدنی از آرامگاه فردوسی بزرگ+عکس
علائم تب دنگی خفیف
در موارد خفیف، علائم شبیه آنفولانزا بوده و شامل موارد زیر می‌شوند:
- تب بالا
- سردرد شدید
- درد پشت چشم‌ها
- درد عضلات و مفاصل
- تهوع و استفراغ
- طفح‌های پوستی
- خستگی و ضعف عمومی
این علائم معمولاً در بازه ۲ تا ۷ روز بهبود می‌یابند و بستری در بیمارستان را ضروری نمی‌سازند.
علائم تب دنگی شدید
در برخی بیماران تب دنگی به صورت شدید (تب دنگی خونریزی‌دار یا سندرم شوک دنگی) بروز می‌یابد که نشانه‌های زیر را دارد:
- درد شدید شکمی
- استفراغ مداوم
- تنفس سریع
- خونریزی از لثه یا بینی
- خستگی شدید و بی‌قراری
- خون در استفراغ یا مدفوع
- تشنگی شدید
- پوست پرید و سرد
- احساس ضعف عمومی
با مشاهده این علائم مراجعه فوری به مراکز درمانی الزامی است.
تب دنگی در کودکان
تب دنگی در کودکان می‌تواند علائمی مشابه بزرگسالان داشته باشد، اما در برخی موارد شدت علائم بیشتر است. کودکان زیر ۵ سال به‌ویژه در معرض خطر عوارض شدید قرار دارند. در صورت مشاهده تب بالا، استفراغ مداوم، خونریزی از لثه یا بینی یا تغییر در حالت عمومی کودک، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
تب دنگی در ایران
در سال‌های اخیر تب دنگی در ایران، به‌ویژه در استان‌های جنوبی همچون هرمزگان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، گیلان و مازندران گزارش شده است. در سال ۱۴۰۳ موارد انتقال محلی در بندرلنگه ثبت شد که نشان‌دهنده گسترش بیماری در داخل کشور است. این موضوع لزوم اقدامات پیشگیرانه و کنترل پشه‌های حامل ویروس را بیش از پیش آشکار می‌سازد.
بروز علائم تب دنگی چقدر طول می‌کشد؟
علائم تب دنگی معمولاً ۴ تا ۱۰ روز پس از نیش پشه‌ی آلوده آغاز می‌شوند. در جدول زیر بازه‌های زمانی مختلف بروز علائم آورده شده است:
| مرحله بیماری | زمان آغاز علائم | مدت تداوم علائم |
|---|---|---|
| دوره نهفتگی | ۴ تا ۱۰ روز پس از نیش | — |
| دوره حاد بیماری | ۲ تا ۷ روز پس از آغاز علائم | ۲ تا ۷ روز |
| دوره بهبودی | پس از دوره حاد | ۲ تا ۳ روز |
اکثریت بیماران در بازه ۱ تا ۲ هفته بهبودی کامل می‌یابند.
تب دنگی چه عوارضی دارد؟
در صورت عدم درمان به‌موقع، تب دنگی می‌تواند به عوارض جدی منجر شود:
- تب دنگی خونریزی‌دار (DHF)
- سندرم شوک دنگی (DSS)
- خونریزی داخلی
- افت شدید صفیرهای خون
- نارسایی اعضای حیاتی
- مرگ در صورت عدم درمان سریع
این عوارض بیشتر در افرادی که پیشینه ابتلا به ویروس دنگی داشته‌اند مشاهده می‌شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
با مشاهده هر یک از علائم زیر مراجعه فوری به پزشک یا مراکز درمانی الزامی است:
- درد شدید شکمی
- استفراغ مداوم
- تنفس سریع
- خونریزی از لثه یا بینی
- خستگی شدید و بی‌قراری
- خون در استفراغ یا مدفوع
- تشنگی شدید
- پوست پرید و سرد
- احساس ضعف عمومی
این نشانهها می‌توانند مؤشر بروز عوارض شدید بیماری باشند که درمان فوری را می‌طلبد.
علت ابتلا به تب دنگی چیست؟
تب دنگی ناشی از ویروس دنگی (DENV) است که توسط پشه‌های آلوده از جنس آدس منتقل می‌شود. این پشه‌ها عمدتاً در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری زندگی می‌کنند. عوامل زیر خطر ابتلا را افزایش می‌دهند:
- زندگی یا سفر به مناطق آلوده
- وجود پشه‌های حامل ویروس در محل زندگی
- عدم استفاده از وسایل محافظتی همچون پشه‌بند و اسپری‌های دافع حشرات
- نداشتن ایمنی پیشین در برابر ویروس دنگی
چگونه تب دنگی درمان می‌شود؟
در حال حاضر درمان خاصی برای ویروس دنگی وجود ندارد و درمان حمایتی است:
- استراحت کامل
- مصرف وفیر مایعات برای پیشگیری از обез آبینی
- استفاده از مسکن‌ها مانند استامینوفن برای کاهش تب و درد
- اجتناب از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و آسپرین به دلیل افزایش خطر خونریزی
برای درمان بهتر است با پزشک عفونی مشورت کنید.
چگونه از ابتلا به تب دنگی پیشگیری کنیم؟
برای پیشگیری از تب دنگی اقدامات زیر توصیه می‌شود:
- استفاده از اسپری‌های دافع حشرات
- پوشیدن لباس‌های بلند و روشن
- از بین بردن مکان‌های تکثیر پشه‌ها مانند آب‌های راکد در اطراف منزل
- استفاده از پشه‌بند در زمان خواب
- رعایت نکات بهداشتی و استفاده از وسایل محافظتی در سفر به مناطق آلوده
واکسن تب دنگی
در حال حاضر دو نوع واکسن برای پیشگیری از تب دنگی موجود است:
- واکسن Dengvaxia؛ در سال ۲۰۱۶ معرفی شد و تنها برای افرادی که پیشینه ابتلا به ویروس دنگی داشته‌اند توصیه می‌شود.
- واکسن Qdenga؛ در سال ۲۰۲۲ معرفی شده و برای افراد بالای ۴ سال، بدون توجه به پیشینه ابتلا، قابل استفاده است.
نکات کلیدی درباره تب دنگی
تب دنگی بیماری است که می‌تواند از علائم خفیف مانند تب و سردرد تا عوارض شدید همچون خونریزی و شوک پیش برود. آگاهی از علائم، پیشگیری با از بین بردن آب‌های راکد و محافظت در برابر پشه‌ها، و مراجعه سریع به پزشک در صورت بروز نشانه‌های شدید، بهترین راه حفاظت از سلامت است. واکسن‌سازی نیز می‌تواند خطر ابتلا را کاهش داده و کنترل بیماری را آسان‌تر سازد.
اگر در معرض ابتلا هستید یا علائم را در خود مشاهده می‌کنید، می‌توانید به صورت حضوری یا آنلاین با پزشک متخصص عفونی از طریق مستطیل زرد مشورت کنید.
منبع:
سوالات متداول
در اکثر موارد تب دنگی خفیف است و تهدید جدی برای زندگی ایجاد نمی‌کند، اما در نوع شدید (تب دنگی خونریزی‌دار یا سندرم شوک دنگی) می‌تواند خطرناک و حتی کشنده باشد، به‌ویژه اگر درمان سریع انجام نشود.
تب دنگی مستقیماً از انسان به انسان منتقل نمی‌شود و واگیر نیست، اما ویروس آن از طریق نیش پشه‌های آلوده قابل انتقال است، به همین دلیل بیماری به‌صورت غیرمستقیم واگیر محسوب می‌شود.
