تکنولوژی

کشف سیاه‌چاله متوسط‌جرم ۳۰‌هزار‌برخورشیدی در مرکز کهکشان راه شیری

این خوشه ستاره‌ای تنها یک‌دهم سال نوری از سیاه‌چاله کلان‌جرم کمان ای ستاره ( *) فاصله دارد و ستاره‌های کلان‌جرم و داغ آن بر پایه الگویی منظم در حرکت هستند که نشان‌دهنده کنترل گرانشی یک جسم نامرئی در مرکز خوشه است.

فلوریان پیسکر، ستاره‌شناس دانشگاه کلن آلمان، بیان کرد این خوشه ستاره‌ای شگفت‌انگیز جامعه علمی را از زمان کشف خود در نزدیک به بیست سال پیش حیرت‌زده کرده است و داده‌های دقیق‌تر اکنون وجود یک سیاه‌چاله متوسط‌جرم در مرکز آن را تایید می‌کند.

سیاه‌چاله‌ها در دو دسته اصلی شناخته می‌شوند سیاه‌چاله‌های ستاره‌ای با جرم چند تا چندده برابر خورشید و سیاه‌چاله‌های غول‌پیکر با جرم می‌لیون‌ها تا می‌لیارد‌ها برابر خورشید. سیاه‌چاله‌های متوسط‌جرم که محدوده ۱۰۰ تا ۱۰۰ هزار جرم خورشیدی را پوشش می‌دهند، تا پیش از این به‌صورت قطعی رصد نشده بودند.

پژوهشگران با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT)، آرایه آتاکاما (ALMA) و تلسکوپ فضایی چاندرا، داده‌های رصدی را در یک مدل ریاضی از خوشه IRS ۱۳ وارد کردند. حرکت ستاره‌ها به سمت یک فضای خالی در مرکز خوشه و انتشار پرتو‌های ایکس از یک حلقه گاز یونیزه، وجود قرص برافزایشی یک سیاه‌چاله را آشکار ساخت. محاسبه‌های مداری جرم این سیاه‌چاله را حدود ۳۰ هزار برابر جرم خورشید برآورد کرد.

با وجود یافته‌های فعلی، ستاره‌شناسان برنامه‌ریزی می‌کنند با تلسکوپ فضایی جیمز وب و تلسکوپ بسیار بزرگ اروپایی (ELT) که در صحرای آتاکامای شیلی در حال ساخت است، رصد‌های دقیق‌تری انجام دهند تا نه تنها راز حرکت خوشه IRS ۱۳ بلکه عملکرد سیاه‌چاله‌های کوچک و غول‌پیکر را نیز بفهمند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا