تکامل قلب انسان: دیوارههای صاف و پیچش بالا، تفاوت بنیادین با میمونهای بزرگ

محققان در یک مطالعه جدید ساختار بافت تورتیغهای قلب میمونهای بزرگ انساننما را بررسی کردند و دریافتند که این ساختار در شامپانزهها و سایر میمونهای بزرگ یکسان است، اما در انسانها دیواره بطن چپ صاف است و در قسمت پایینی آن تقریبا چهار برابر صافتر از میمونهای بزرگ به نظر میرسد.
این یافتی نشان میدهد که قلب منحصر به فرد انسان، پایههای فعالیت فیزیکی بیشتر و مغز بزرگتر ما را فراهم آورده است.
برای درک بهتر کارکرد قلب، محققان از تکنیک اکوکاردیوگرافی ردیابی لکهای استفاده کردند که حرکت ماهیچه قلب در فاز انقباض و انبساط را اندازهگیری میکند و ضخامت، پیچش، چرخش و کشیدگی را ارزیابی مینماید. (منبع https://en.wikipedia.org/wiki/Speckle_tracking_echocardiography)نتایج حیرتانگیز بود کمترین میزان تورتیغهسازی در قلب انسانها مشاهده شد، اما در حین انقباض، پیچش و چرخش در قسمت پایینی قلب انسان به شدت بیشتر بود. در مقابل، میمونهای انساننما با قلبهای شدیدا تورتیغهشده، حرکتی کمتر نشان دادند.
تحلیلگران نتیجه گرفتند که قلب انسان از ساختار تورتیغهای که در سایر میمونهای بزرگ دیده میشود، تکامل یافته تا توانایی پیچش و انقباض را به شکلی کارآمدتر افزایش دهد. این پیچش افزوده شده، در کنار دیوارههای صاف بطن، به قلب انسان امکان میدهد تا در هر ضربان حجم بیشتری از خون را پمپاژ کند که نیازهای متابولیک فعالیت فیزیکی بالا و مغز بزرگ را برآورده میسازد.
این یافتهها فرضیه یکسانبودن ساختار قلب در همه پستانداران را به چالش میکشند و نشان میدهند که تفاوتهای ظریف اما حیاتی در آناتومی و فیزیولوژی قلب، در پاسخ به چالشهای محیطی منحصر به فرد پدیدار شدهاند.
بیماریهای قلبی عروقی
مطالعه حاضر رازهای تکامل قلب انسان را آشکار کرد، با این حال پژوهش بر روی میمونهای بزرگ انساننما که در معرض خطر انقراض هستند همچنان ادامه دارد. متأسفانه، علت اصلی مرگ در میمونهای بزرگ اسیر، بیماریهای قلبی عروقی است.
برخلاف انسانها، به نظر میرسد میمونهای بزرگ دچار بیماری سرخرگ کرونری نمیشوند، اما ماهیچه قلب آنها تحت فرآیند فیبروتیک (ضخامت یا فساد الیاف) قرار میگیرد که منجر به انقباض ضعیف و حساسیت به آریتمی میشود، که اختلال حیاتی در نظم ضربان قلب محسوب میشود. علت این بیماری ناشناخته مانده است، به همین دلیل گروه محققان در پروژه بینالمللی قلب نخستیسانان (https://primateheartproject.co.uk/) فیزیولوژی قلبی عروقی میمونهای بزرگ سراسر جهان را بررسی میکنند تا درک بهتری از این بیماری حاصل کنند. (منبع https://primateheartproject.co.uk/)پیش از این پروژه، اطلاعات کمی در مورد فیزیولوژی قلبی عروقی طبیعی میمونهای بزرگ انساننما وجود داشت. مطالعه جدید از طریق همکاری با دامپزشکان، به دادههای حیاتی دست یافته و درک ما از تکامل قلب انسان و همچنین تشخیص و مدیریت بیماریهای قلبی عروقی در میمونهای بزرگ را به شکل قابل توجهی بهبود بخشیده است.
یافتههای این تحقیق در مجله نیچر منتشر شده است. (منبع https://www.nature.com/articles/s42003-024-06280-9)




