ريسك باز هم افزايش يافت_مستطیل زرد

واكنش بازار سرمايه به مكانيسم ماشه تاكنون، تركيبي از شوك سياسي، احتياط سرمايه‌گذاران و جابه‌جايي نقدينگي به سمت دارايي‌هاي امن همانند طلا و درآمد ثابت بوده است.در روزهاي پاياني تابستان، بازار سرمايه ايران در نقطه‌اي حساس ايستاده است؛ جايي از اميد به توافق به هراس از فعال شدن مكانيزم ماشه رسيد. واكنش بازار به اخبار اخير، هرچند پرنوسان، اما منطقي به نظر مي‌رسد. به‌طوري كه بار ديگر بازار را به ميدان تفسيرهاي سياسي و تحليل‌هاي تكنيكال كشانده است.

بازار از يك‌سو، اخبار منفي در حوزه ماشین، خرید وفروش بلوك سايپا، قيمت‌گذاري و بورس كالا را داشته و جو منفي بر گروه خودرويي حاكم شد. از سوي ديگر، خبر مكانيسم ماشه را دارد، هرچند تا این مدت نهايي نيست. برخي تحليلگران اعتقاد دارند اين تصميم شوراي امنيت كه به‌معناي برگشت خودكار تحريم‌هاي بين‌المللي عليه ايران تلقي مي‌بشود، فضاي بازار را به‌شدت تحت تأثير قرار داده و مسير سرمايه‌گذاري را داخل مرحله‌اي تازه كرده است.

    تركيبي از شوك، احتياط و بازآرايي  در معامله های بورس

عليرضا سادات، كارشناس بورس به بازار او گفت: واكنش بازار به اين خبر، تركيبي از شوك، احتياط و بازآرايي می بود. بسياري از فعالان بازار، از زمان‌ها پيش گمان وقوع اين سناريو را در تحليل‌هاي خود لحاظ كرده بودند، اما اجرايي شدن آن، به‌ويژه در اين مقطع زماني، وزن رواني سنگيني بر بازار داخل كرد. شاخص كل بورس كه در هفته‌هاي قبل در محدوده ۲ ميليون و ۳۹۰ هزار واحد نوسان مي‌كرد، با انتشار کردن خبر فعال‌سازي ماشه، ابتدا با سختی فروش روبه رو شد اما در ادامه با حمايت‌هاي پراكنده حقيقي‌ها و صندوق‌هاي طلا، بخشي از کم شدن را جبران كرد.

عليرضا سادات معتقد است كه در چنين فضايي، حرکت سرمايه‌گذاران دستخوش تغييرات معناداري شده است. ورود پول به صندوق‌هاي درآمد ثابت افزايش يافته و سهم اين صندوق‌ها در تركيب دارايي‌ها به بيش از ۴۰ درصد رسيده است. در روبه رو، سهم بازار سهام در سبد سرمايه‌گذاران كاهش يافته، هرچند برخي نمادهاي ريالي همانند سيمان، شوينده، غذايي و دارويي با دقت به ماهيت داخلي و كم‌تأثير بودن از تحريم‌ها، هم چنان مورد دقت قرار دارند. وي افزود: در بازار ارز، دلار با جهشي محسوس از مرز ۱۰۰ هزار تومان عبور كرد و در معامله های نقدي به محدوده چند هزار تومان بالاتر رسيد. اين رشد، نه‌تنها ناشي از شوك سياسي، بلكه حاصل انتظارات تورمي و كاهش اميد به توافقات ديپلماتيك می بود. در بازار طلا نيز، قيمت هر گرم طلاي ۱۸ عيار به بالاي ۸ ميليون و ۶۰۰ هزار تومان رسيد و صندوق‌هاي طلا با افزايش تقاضا و كاهش حباب قيمتي، به مقصد اصلي نقدينگي تبديل شدند.

اين كارشناس تصريح كرد: در چنين فضايي، حرکت سرمايه‌گذاران دستخوش تغييرات معناداري شده است. ورود پول به صندوق‌هاي درآمد ثابت افزايش يافته و سهم اين صندوق‌ها در تركيب دارايي‌ها به بيش از ۴۰ درصد رسيده است. در روبه رو، سهم بازار سهام در سبد سرمايه‌گذاران كاهش يافته، هرچند برخي نمادهاي ريالي همانند سيمان، شوينده، غذايي و دارويي با دقت به ماهيت داخلي و كم‌تأثير بودن از تحريم‌ها، هم چنان مورد دقت قرار دارند.

وي تاكيد كرد: تحليلگران اعتقاد دارند كه با فعال شدن ماشه، بازار داخل فاز اصلاحي محدود خواهد شد. برآوردها نشان مي‌دهد كه کم شدن قيمت‌ها در بسياري از نمادها بين ۸ تا ۱۰درصد خواهد می بود، اما در روبه رو، نسبت ريسك به بازده بازار در نقاط جذابي قرار دارد كه مي‌تواند سرمايه‌گذاران را به ماندن ترغيب كند. به‌ويژه اگر گزارش‌هاي ماهانه و ميان‌دوره‌اي شركت‌ها در مهرماه مثبت باشند، مي‌توان به برگشت تدريجي مطمعن اميدوار می بود.

سادات او گفت: همچنين بايد دقت داشت كه در صنعت ماشین، بار ديگر ناظر حرکت دوگانه دولت بوديم. 

قولهاي آزادسازي، واگذاري بلوك‌ها و اصلاح قيمت‌گذاري، در عمل با مقاومت‌هاي ساختاري روبه رو شدند. حرکت متناقض دولت از سخنراني‌هاي حمايتي تا عمل های محدودكننده مطمعن فعالان بازار را خدشه‌دار كرده و نشان داده كه اصلاحات اقتصادي تا این مدت در حد شعار باقي مانده‌اند. سهام‌داران، هرچند ديگر از اين تناقض‌ها سورپرايز نمي‌شوند، اما هم چنان از نبوده است شفافيت و ارامش در سياست‌گذاري رنج مي‌برند.

وي در ادامه گفت: در اين ميان، نقش سازمان بورس بيش از پيش حياتي شده است. اگر اين نهاد بخواهد از جايگاه نظارتي خود دفاع كند، بايد ‌همانند يك وكيل دفاع کننده از حقوق سهام‌داران دفاع كند و در برابر مسببان اختلال‌هاي اخير موضع‌گيري كند. شكايت از مسببان اختلال در بازار، نه‌تنها اقدامي قانوني، بلكه ضرورتي اخلاقي براي نگه داری مطمعن عمومي است اعتمادي كه مهم‌ترين سرمايه بازارهاي مالي است.

همچنين پويان مظفري كارشناس بورس به بازار او گفت: بعد از درگيري نظامي ميان ايران و اسراييل، سطح ريسك در بازار به بالاترين حد خود رسيد. سپس با نقل شدن فعال‌سازي مكانيزم ماشه، برآورد فعالان اقتصادي از ريسك باز هم افزايش يافت. هرچند توافق ايران با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، به گفتن يك اتفاق مهم می بود كه مي‌توانست از منظر تعويق در اجراي ماشه و كاهش گمان درگيري نظامي، اثرگذار باشد.

به حرف های پويان مظفري براي بقا در نوسانات، بايد طلا را نه به گفتن ابزار سودآوري، بلكه به گفتن ضربه‌گير در سبد دارايي‌ها ببينيم. طلا در اين برهه، دارايي‌اي نيست كه براي رشد بخريد؛ بلكه دارايي‌اي است كه براي نگه داری اسایش و ارامش بايد داشته باشيد. بخشي از سبد سهام‌داران بايد به طلا تعلق يابد، با ذهنيت مديريت ريسك و نه كسب سود داشته باشند

وي درمورد چشم‌انداز بازار سهام چنين تحليل كرد: در چنين شرايطي، بازار سهام مي‌تواند به اعتدال نسبي بازگردد. ريزش‌هاي اخير بسيار هيجاني بودند و بخشي از آنها قابليت بازيابي دارند هرچند نه به‌طور كامل. در اين مسير، انتخاب سهم مناسب مي‌تواند نقش كليدي در رشد سرمايه ايفا كند.

مظفري در قسمت مديريت ريسك، مظفري به نقش طلا اشاره كرد و او گفت: براي بقا در نوسانات، بايد طلا را نه به گفتن ابزار سودآوري، بلكه به گفتن ضربه‌گير در سبد دارايي‌ها ببينيم. طلا در اين برهه، دارايي‌اي نيست كه براي رشد بخريد؛ بلكه دارايي‌ است كه براي نگه داری اسایش و ارامش بايد داشته باشيد. بخشي از سبد سهامداران بايد به طلا تعلق يابد، با ذهنيت مديريت ريسك و نه كسب سود داشته باشند.

در پايان، او درمورد زمان‌هاي سرمايه‌گذاري در صنايع و ابزارهاي مالي او گفت: در فضاي فعلي، صنايع ريالي همانند سيمان، شوينده، لاستيك، غذايي و دارويي مي‌توانند بازدهي مناسبي داشته باشند. اما در حوزه صندوق‌هاي سهامي، به‌دليل مشكل نقدشوندگي، پيشنهاد خاصي ندارم. در روبه رو، صندوق‌هاي طلا گزينه‌هاي قابل‌اتكاتري می باشند. به‌ويژه صندوق‌هاي كه هم از منظر نقدشوندگي و هم از نظر تركيب دارايي (سكه و آب‌شده)، انتخاب مناسبي براي سرمايه‌گذاران می باشند.