۱۰ آزمایش حیاتی برای حفظ سلامت زنان راهنمای کامل غربالگریهای پیشگیرانه, حفظ سلامت و پیشگیری از بیماریها نیازمند برنامهریزی منظم برای انجام آزمایشات روتین است. پزشکان متخصص بر این باورند که تشخیص زودهنگام بسیاری از بیماریها از جمله سرطانها و اختلالات متابولیک، شانس درمان را به شدت افزایش میدهد. در این مقاله به بررسی ده آزمایش ضروری میپردازیم که هر زنی باید در مراحل مختلف زندگی خود در برنامه سلامتش گنجاند.\۱.
پایش منظم فشار خونفشار خون ایدهآل کمتر از ۸۰ بر ۱۲۰ میلیمتر جیوه محسوب میشود. انجمن قلب آمریکا توصیه میکند که افراد از سن بیست سالگی، حداقل هر دو سال یکبار فشار خون خود را اندازهگیری کنند. برای افراد بالای چهل سال، افراد با پیشینه چاقی یا نژاد آفریقایی-آمریکایی، غربالگری سالانه الزامی است.
بررسی پروفایل چربی خون (کلسترول)اندازهگیری سطح کلسترول کل، الدیال (کلسترول بد) و اچدیال (کلسترول خوب) هر پنج سال یکبار از سن بیست سالگی، ابزاری موثر برای ارزیابی خطر بیماریهای قلبی-عروقی است. سطح کلسترول کل بهتر است زیر ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر باشد. افزایش الدیال و کاهش اچدیال مستقیماً با احتمال بروز حوادث قلبی مرتبط است.\۳.
تست پاپاسمیر و غربالگری سرطان دهانه رحمزنان در بازه سنی ۲۱ تا ۶۵ سال باید هر سه سال یکبار تست پاپاسمیر انجام دهند. در این آزمایش، نمونهای از سلولهای دهانه رحم برای بررسی تغییرات پیشسرطانی برداشت میشود. برای زنان بالای سی سال، ترکیب پاپاسمیر با تست ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) امکان تکرار آزمایش را به هر پنج سال یکبار کاهش میدهد، به شرطی که نتایج طبیعی باشد.\۴.
TF) با تکرار دو ساله. در ایران، پزشکان از سن چهل سالگی ماموگرافی سالانه در کنار معاینه بالینی پستان را توصیه میکنند.
زنان با سابقه خانوادگی سرطان سینه، رحم یا تخمدان باید زودتر و با فواصل کوتاهتر غربالگری شوند.\۵. اسکن تراکم استخوان (DEXA) برای پیشگیری از استئوپوروزغربالگی پوکی استخوان باید از سن ۶۵ سالگی آغاز شود. با این حال، یائسگی زودرس، سابقه شکستگی، وزن کم بدن یا مصرف داروهای خاص (مانند کورتیکواستروئیدها) دلایل انجام زودتر این تست است.
اسکن DEXA با دوز پایین اشعه ایکس، تراکم معدنی استخوان را سنجیده و خطر شکستگی را پیشبینی میکند.\۶. تست قند خون ناشتا و هیموگلوبین گلیکوزیلاته غربالگری دیابت و پیشدیابت از حدود ۴۵ سالگی و هر سه سال یکبار توصیه میشود. عوامل خطر شامل چاقی، سابقه خانوادگی دیابت، دیابت حملی قبلی و تعلق به قومیات با شیوع بالا (مانند آسیاییها، اسپانیاییها و آفریقایی-آمریکاییها) نیازمند شروع زودتر و تکرار بیشتر آزمایش است.\۷.
غربالگری سرطان روده بزرگ کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپیشروع غربالگری از سن ۴۵ تا ۵۰ سالگی (بسته به دستورالعملهای ملی) ضروری است. کولونوسکوپی که کل روده بزرگ را بررسی میکند، هر ده سال یکبار تکرار میشود. سیگموئیدوسکوپی که تنها بخش پایینی را میبیند، هر پنج سال یکبار انجام میگیرد. انتخاب روش به نظر پزشک و عوامل خطر فرد بستگی دارد.\۸.
محاسبه شاخص توده بدنی (BMI) و پایش وزناز سن ۱۸ سالگی، محاسبه BMI در معاینات روتین برای شناسایی چاقی و اضافه وزن انجام میشود. چاقی عامل خطر اصلی برای دیابت نوع ۲، فشار خون، بیماریهای قلبی و برخی سرطانهاست. اگرچه فواصل ثابتی برای وزن کردن وجود ندارد، اما پایش منظم در بازدیدهای پزشکی الزامی است.\۹.
معاینه پوستی خودآزمایی و تخصصیانجمن سرطان آمریکا توصیه میکند زنان ماهانه پوست تمام بدن خود را برای خالهای جدید، تغییر شکل، رنگ یا اندازه خالهای موجود بررسی کنند. قانون ABCD (ناهمگامی مرزی، رنگ نامتقارن، قطر بیش از ۶ میلیمتر، تکامل) راهنمای تشخیص آفات مشکوک است. افراد با پوست روشن، سابقه سوختنهای خورشیدی شدید یا سابقه خانوادگی ملانوم، باید به طور منظم توسط پوستپزشک معاینه شوند.\۱۰.
معاینه دندانپزشکی هر شش ماههسلامت دهان انعکاس مستقیم بر سلامت عمومی بدن دارد. ویزیت منظم دندانپزشک هر شش ماه یکبار شامل اسکالینگ، بررسی پوسیدگی، بیماریهای لثه و معاینه بافتهای نرم دهان برای تشخیص زودرس سرطان دهان است. تصویربرداری رادیوگرافیک در فواصل مناسب تکمیلکننده معاینه بالینی میباشد.\انجام منظم این ده آزمایش، ستون فقرات یک برنامه جامع پیشگیری برای زنان است.
مشورت با پزشک طب خانواده یا متخصص زنان برای شخصیسازی زمانبندی بر اساس تاریخچه پزشکی و عوامل خطر فردی، کلید بهرهبرداری بهینه از خدمات پیشگیرانه است.
